• Polski
  • English
  • AA+A++
dr hab. Anna Bogumiła Kowalska

dr hab. Anna Bogumiła Kowalska

Ośrodek Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich

 

a.b.kowalska@iaepan.szczecin.pl

http://iaepan.academia.edu/AnnaBogumi%C5%82aKowalska

Zainteresowania badawcze:

Archeolog, adiunkt w Ośrodku Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Szczecinie, kustosz w Muzeum Narodowym w Szczecinie (Dział Archeologii). W swoim dorobku naukowym ma ponad 100 publikacji naukowych w języku polskim, angielskim, niemieckim i rosyjskim, w tym cztery książki. Zajmuje się dziejami i kulturą ośrodków zachodniopomorskich w średniowieczu. W kręgu jej zainteresowań badawczych ważne miejsce zajmuje zwłaszcza problematyka rozwoju rzemiosł skórzanych i kultura życia codziennego. Współautorka wieloletnich badań wykopaliskowych w Szczecinie.

Wybrane publikacje:

Monografie:

Marek Dworaczyk, Anna B. Kowalska, Marian Rulewicz. (2003). Szczecin we wczesnym średniowieczu. Wschodnia część suburbium. Szczecin.

Anna B. Kowalska. (2010). Wytwórczość skórzana we wczesnośredniowiecznym Szczecinie, Szczecin.

Anna B. Kowalska, Marek Dworaczyk. (2011). Szczecin wczesnośredniowieczny. Nadodrzańskie centrum, Origines Polonorum”, t. V. Warszawa.

Anna B. Kowalska. (2013). Wytwórczość skórzana w późnośredniowiecznej Dzielnicy Chyżyńskiej w Szczecinie / Leatherworking in Late Medieval Szczecin Chyżyńska Neighbourhood, Szczecin.

 

Artykuły w czasopismach:

Marek Dworaczyk, Anna B. Kowalska. 1994. Badania archeologiczne na Podzamczu w Szczecinie w latach 1992–1994 (kwartał VI) wykop główny. Materiały Zachodniopomorskie, 40, 75–112.

Anna B. Kowalska. 1994 (rec.). Christiane Schnack, „Die mittelalterliche Schuhe aus Schleswig. Ausgrabung Schild 1971–1975”. Przegląd Archeologiczny 42, 144–148.

Anna B. Kowalska. 1998. Późnośredniowieczne zabytki skórzane z Pyrzyc. Materiały Zachodniopomorskie 42, 219–272.

Anna B. Kowalska. 1998 (rec.). Olaf Goubitz "Eight Exeptional Medieval Shoes from Netherland ROB „Berichten van de Rijksdients voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek”, Volume 42 (1996–1997), 425–55. Materiały Zachodniopomorskie 44, 550–553.

Anna B. Kowalska. 1998 (rec.). Kurbatov A.V., „Раннесредневековая обув Поволховья и вопросы сложения городского ремесла”, Древности Поволховья, Санкт Петербург, 117–128. Przegląd Archeologiczny 46, 201–203.

Marek Dworaczyk, Anna B. Kowalska. 1998. Z dziejów szczecińskiego suburbium. Wyniki badań archeologicznych prowadzonych a latach 1992–1997 na terenie kwartału 6. Sprawozdania Archeologiczne 50, 83–116.

Anna B. Kowalska. 1999. Zabytki skórzane ze średniowiecznej studni odkrytej na terenie szczecińskiego suburbium. Materiały Zachodniopomorskie 45, 259–282.

Anna B. Kowalska. 1999. Wczesnośredniowieczne obuwie skórzane z Wolina. Materiały Zachodniopomorskie 45, 219–258.

Anna B. Kowalska. 1999. Wczesnośredniowieczne wagi ze Szczecina, Przegląd Archeologiczny 47, 141–154.

Anna B. Kowalska. 1999. Obróbka krzemienia na osadzie ludności kultury lendzielskiej w Zarzycy. Silesia Antiqua 40, 32–57.

Anna B. Kowalska. 2004. Interwencyjne badania archeologiczne na Starym Mieście w Szczecinie. Materiały Zachodniopomorskie I/1 NS, 227–251.

Anna B. Kowalska. 2005 (rec.). Курбатов А.В. „Кожевенная терминология и материальная культура”, [w:] Древние ремесленники Приуралья. Материалы научной конференции, Ижевск 2001, 399–416. Przegląd Archeologiczny 53, 165–168.

Anna B. Kowalska. 2007. Shoemaking in Medieval Szczecin and Wolin. Offa 61/62, 2004/05, 435–454.

Anna B. Kowalska. 2009. Скандинавский сюжет в культуре Щецина VIII–XII вв. Stratum Plus 5 (2005–2009), 589–601.

Anna B. Kowalska. 2009. Sesja naukowa In gremio – in praxi. Problematyka badań nad skórą wykopaliskową. Materiały Zachodniopomorskie 4–5/1 NS, 413–414.

Anna B. Kowalska. 2010. Wczesnośredniowieczne proce ze Szczecina – groźna broń, skuteczne narzędzie czy dziecięca zabawka? Materiały Zachodniopomorskie 4-5/1 NS, 151–166.

Anna B. Kowalska, Krzysztof Kowalski. 2011. Problemy digitalizacji archeologicznych zbiorów muzealnych – casus zbiorów archeologicznych Muzeum Narodowego w Szczecinie. Muzealnictwo 52, 85–93.

Anna B. Kowalska. 2011. The Contribution of Fisheries to the Economy of Medieval Szczecin from the Perspective of Archaeology. Fasciculi Archaeologiae Historicae 34, 39–47.

Anna B. Kowalska, Krzysztof. Kowalski. 2013. Wczesnośredniowieczna osada w Kunowie, gm. Kobylanka. Materiały Zachodniopomorskie 7/1, 293–308.

Anna B. Kowalska, Dorota Kozłowska. 2014. Osada w Wełtyniu, gm. Gryfino, stanowisko nr 11 (AZP 34–05/120). Materiały Zachodniopomorskie NS 9, 507–515.

Anna B. Kowalska. (2015). Pomorskie rzemiosła skórnicze w okresie przemian ustrojowych (XII–XIV wiek). Archaeologia Historica Polona 22, 197–214.

Anna B. Kowalska. 2015. Średniowieczne rzemiosło obuwnicze na Pomorzu. Zarys problematyki. W: Anna B. Kowalska (red.), In gremio – in praxi. Przedmioty skórzane na co dzień i od święta. Szczecin, 13–27.

Anna B. Kowalska. 2016. Uwagi polemiczne do pracy Marquity Volken „Archaeological Footwear. Development of shoe patterns and styles from Prehistory till the 1600’s”. Przegląd Archeologiczny 64, 185–194.

Anna B. Kowalska. 2016. Projekt naukowy realizowany w Dziale Archeologii Muzeum Narodowego w Szczecinie w latach 2012–2014. Materiały Zachodniopomorskie 11, 253–258.

Martina Karle, Anna B. Kowalska, Sebastian Messal. 2016. Badania nieinwacyjne przeprowadzone w 2014 roku w pobliżu grodów w Bardach i Świelubiu, pow. kołobrzeski. Materiały Zachodniopomorskie 11, 169–173.

Anna B. Kowalska. 2016. Средневековое производство обуви в регионе Балтийского моря в IX–XV вв. Tomsk State University Journal of History 5, 44–50.

Anna B. Kowalska. 2016. Uwagi polemiczne do pracy Marquity Volken „Archaeological Footwear. Development of shoe patterns and styles from Prehistory till the 1600’s”. Przegląd Archeologiczny 64, 185–195.

Anna B. Kowalska. 2016. See the Invisible. An Archaeologist’s Notes about the Child and the Childhood in the Middle Ages. Archaeologia Polona 50/51, 5–20.

Anna B. Kowalska. 2017. Zapomniana rzeczywistość. Zarys dziejów klasztorów i szpitali w średniowiecznym Szczecinie. Materiały Zachodniopomorskie 12, 611–632.

Anna B. Kowalska. 2017. Średniowieczne skórnictwo z pogranicza Wielkopolski i Pomorza w świetle znalezisk z Ujścia. Materiały Zachodniopomorskie 13, 145–174.

Anna B. Kowalska, Sebastian Messal. 2017. Die archäologischen Arbeiten in Świelubie 2015–2016, Materiały Zachodniopomorskie 13, 243–252.

Anna B. Kowalska. 2017. Nordic Middle Ages – Artefacts, Landscapes and Society. Essays in Honour of Ingvild Øye on her 70th Birthday, Eds. Irene Baug, Janicke Larsen, Sigrid Samset Mygland. “University of Bergen Archaeological Series” 8. Materiały Zachodniopomorskie 13, 259­–265.

Anna B. Kowalska. 2017. Odpady produkcyjne jako źródła do badań nad organizacją wczesnośredniowiecznej wytwórczości skórzanej. Archaeologia Historia Polona 25, 181–199. http://dx.doi.org/10.12775/AHP.2017.008.

Anna B. Kowalska. 2017. 50. Jubileuszowy tom czasopisma ”Silesia Antiqua” Silesia Antiqua. Muzealnictwo 58, 245–248. DOI: 10.5604/01.3001.0010.3025

Hauke Jöns, Anna B. Kowalska. 2018. Z badań nad obecnością Skandynawów na południowym wybrzeżu Bałtyku w początkach średniowiecza. Slavia Antiqua 59, 117–128.

Anna B. Kowalska. 2018. Paradne czy codzienne. Rozwój konstrukcyjny i stylistyczny obuwia skórzanego we wczesnym średniowieczu z perspektywy źródeł archeologicznych. Materiały Zachodniopomorskie 14, 167–191.

 

Rozdziały w monografiach zbiorowych:

Anna B. Kowalska. 1997. Szczecin in the Early Middle Ages in the light of recent Research. W: Beiträge zum Oder–Projekt 2, Berlin, 59–61.

Marek Dworaczyk, Anna B. Kowalska. 1998. Próba podsumowania wyników ostatnich badań nad dziejami wczesnośredniowiecznego Szczecina. W: M. Dworaczyk, P. Krajewski, E. Wilgocki (red.), Acta Archaeologica Pomoranica, t. I. Szczecin, 303–316.

Anna B. Kowalska, Marek Dworaczyk, Władysław Łosiński. 2002. Die Frühstadt Stettin. W: E. Gringmuth–Dallmer, L. Leciejewicz (red.), Mensch und Umwelt im Odergebiet, red., Römisch – Germanische Forschungen, Bd. 60. Mainz am Rhein, 207–217.

Anna B. Kowalska. 2003. Początki rzemiosła szewskiego we wczesnośredniowiecznym Wolinie. W: T. Galiński, E. Wilgocki (red.), Res et fontes. Szczecin, 159–170.

Anna B. Kowalska, Władysław Łosiński. 2004. Szczecin: origins and the history of the early medieval town. W: P. Urbańczyk (red.), Polish Lands at the turn of the first and the second Millennia. Warszawa, 73–86.

Anna B. Kowalska. 2006. Uwagi na temat wytwórczości szewskiej w Wolinie i Szczecinie w VIII–X wieku. W: M. Dworaczyk, A.B. Kowalska, S. Moździoch, M. Rębkowski (red.), Świat Słowian wczesnego średniowiecza. Szczecin–Wrocław, 197–209.

Anna B. Kowalska, Ludmiła Szczyrska. 2006. Bibliografia prac prof. W. Łosińskiego. W: M. Dworaczyk, A.B. Kowalska, S. Moździoch, M. Rębkowski (red.), Świat Słowian wczesnego średniowiecza. Szczecin–Wrocław.

Marek Dworaczyk, Anna B. Kowalska. 2006. Ceramika naczyniowa z badań ratowniczych w Kołczewie, gm. Wolin. W: E. Cnotliwy, A. Janowski, K. Kowalski, S. Słowiński (red.), Nie tylko Archeologia. Szczecin, 171–177.

Anna B. Kowalska, Krzysztof Kowalski, Antoni Porzeziński. 2007. Początki miasta lokacyjnego w Pyrzycach, woj. zachodniopomorskie. W: G. Nawrolska (red.), XV Sesja Pomorzoznawcza w Elblągu. Elbląg, 359–368.

Anna B. Kowalska, S. Słowiński. 2008. Szczecin. Standards of living in a medieval town. W: M. Gläser (red.), Luxus und Lifestyle, Lübecker Kolloquium zur Stadtärchalogie im Hanseraum, t. VI. 493–507.

Anna B. Kowalska. 2008. Zabudowa mieszkalno–gospodarcza wczesnośredniowiecznego Szczecina. W: M. Bogacki, M. Franz, Z. Pilarczyk (red.), Kultura ludów Morza Bałtyckiego, t. 1, Starożytność i średniowiecze, Mare Integrans. Studia nad dziejami wybrzeży Morza Bałtyckiego. Materiały z III Międzynarodowej Sesji Naukowej Dziejów Ludów Morza Bałtyckiego. Wolin 20–22 lipca 2007. Toruń, 234–261.

Anna B. Kowalska. 2009. Archeologia o średniowiecznym skórnictwie na ziemiach polskich. Zarys problematyki. W: A.B. Kowalska, B. Wywrot-Wyszkowska (red.), In gremio – in praxi. Studia nad średniowiecznym skórnictwem. Szczecin, 193–247.

Anna B. Kowalska. 2009. Dom szewca, czy szewc w domu? W: B. Gruszka (red.), Ad Oderam fluwium, księga dedykowana pamięci Edwarda Dąbrowskiego. Zielona Góra, 529–536.

Anna B. Kowalska. 2009. Gospodarstwo i gospodarka we wczesnym średniowieczu. Przykład Szczecina. W: M. Bogacki, M. Franz, Z. Pilarczyk (red.), Gospodarstwo i gospodarka ludów Morza Bałtyckiego. Starożytność i średniowiecze, Mare integrans. Studia nad dziejami wybrzeży Morza Bałtyckiego. Toruń, 206–229.

Anna B. Kowalska. 2009. „Stare” i „nowe” w średniowiecznym szczecińskim rzemiośle szewskim. W: S. Moździoch (red.), Stare i nowe w średniowieczu. Pomiędzy innowacją a tradycją, Spotkania Bytomskie, VI. Wrocław, 229–249.

Anna B. Kowalska. 2009. Pierwsze średniowieczne przedmioty skórzane z zachodniej części Starego Miasta w Szczecinie. W: A. Janowski, K. Kowalski, S. Słowiński (red.), XVI Sesja Pomorzoznawcza, Acta Archaeologica Pomoranica, t. III. Szczecin, 37–47.

Anna B. Kowalska. 2009. Średniowieczne przedmioty skórzane z badań ratowniczych w Szczecinie–Dąbiu. W: A. Janowski, K. Kowalski, S. Słowiński (red.), XVI Sesja Pomorzoznawcza, Acta Archaeologica Pomoranica, t. III. Szczecin, 49–55.

Marek Dworaczyk, Anna B. Kowalska. 2009. W sprawie początków średniowiecznego Gryfina. W: A. Janowski, K. Kowalski, S. Słowiński (red.), XVI Sesja Pomorzoznawcza, Acta Archaeologica Pomoranica, t. III. Szczecin, 57–63.

Anna B. Kowalska. 2009. Przedmioty ze skóry, Aneks. W: A. Janowski, K. Kowalski, S. Słowiński (red.), XVI Sesja Pomorzoznawcza, Acta Archaeologica Pomoranica, t. III. Szczecin, 25–26.

Anna B. Kowalska, Krzysztof Kowalski. 2009. Osada kultury łużyckiej w Wartowie, gm. Wolin. W: A. Janowski, K. Kowalski, S. Słowiński (red.), XVI Sesja Pomorzoznawcza, Acta Archaeologica Pomoranica, t. III, red., Szczecin, 107–117.

Anna B. Kowalska. (2009). In gremio – in praxi w badaniach nad wczesnośredniowieczną wytwórczością skórniczą na Pomorzu. W: Anna B. Kowalska, Beata Wywrot-Wyszkowska (red.), In gremio – in praxi. Studia nad średniowiecznym skórnictwem. Szczecin, 39–58.

Anna B. Kowalska. 2009. „Na próżno się chełpisz, że jesteś bezpieczny, wszak nie bronią cię szczecińskie wały”. Krótki spacer po umocnieniach obronnych Szczecina. W: A. Bartczak, M. Witek (red.), Zabytkom na odsiecz! Szlakiem grodów, zamków i twierdz. Materiały opracowane z okazji obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa 2009 w województwie zachodniopomorskim. Szczecin, 37–52.

Anna B. Kowalska. 2010. Szczecin – natura arteque aequaliter munitum town. W: M. Gläser (red.), Die Befestigungen. Lübecker Kolloquium zur Stadtärchalogie im Hanseraum, t. VII. Lübeck, 553–563.

Anna B. Kowalska. 2010. Scandinavian Elements in the Culture of the Early Medieval Szczecin (8th–12th Century). W: F. Biermann, T. Kersting, A. Klammt (red.), Der Wandel um 1000. Beiträge zur Ur– und Frühgeschichte Mitteleuropas 59, 97–110.

Anna B. Kowalska. 2010. Moryń – archeologiczny przyczynek do dziejów średniowiecznego miasta. W: A. Majewska (red.), Pomorze wczoraj – dziś – jutro. Miasta i miasteczka pomorskie. Stargard–Pruszcz Gdański, 61–71.

Anna B. Kowalska. 2010 Źródła materialne o religijności mieszkańców wczesnośredniowiecznego Szczecina. W: M. Bogacki, M. Franz, Z. Pilarczyk (red.), Religia ludów Morza Bałtyckiego. Stosunki polsko–duńskie w dziejach. Mare integrans. Studia nad dziejami wybrzeży Morza Bałtyckiego, Materiały z V Międzynarodowej Sesji Naukowej Dziejów Ludów Morza Bałtyckiego Wolin 31 lipca – 2 sierpnia 2009, Toruń, 163–173.

Anna B. Kowalska. 2010. „Błogosławiony trud, z którego twórczej mocy powstaje taki but …”. W: A. Bartczak, M. Witek (red.), Od pomysłu do przemysłu. Materiały opracowane z okazji obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa 2010 w województwie zachodniopomorskim. Szczecin, 19–35.

Anna B. Kowalska. 2011. Archaeology and archeozoology about the mediaeval leather production in Szczecin. W: M. Badura, J. Święta-Musznicka, A. Pędziszewska, M. Makohonienko (red.), Enviromental Archaeology of Urban Sites, The 7th Symposium and 4th International Conference of the Polish Association for Environmental Archaeology. Gdańsk, 39.

Anna B. Kowalska. 2011. Archeologia o dzieciach w średniowiecznym Szczecinie. W: M. Rębkowski (red.), Ekskluzywne życie – dostojny pochówek. W kręgu kultury elitarnej wieków średnich, Wolińskie Spotkania Mediewistyczne, t. I, Wolin, 66–83.

Anna B. Kowalska. (2011). From a Homemade Product to Guild Production – the Development of Leather Production in the Early Medieval Szczecin. W: F. Biermann, T. Kersting, A. Klammt, T. Westphalen (red.), Transformationen und Umbrüche des 12./13. Jahrhunderts, 139–144.

Anna B. Kowalska. 2011. Archeologia w historii badań nad dziejami średniowiecznego Szczecina. W: A. Bartczak, M. Witek (red.), Kamienie milowe. Materiały opracowane z okazji obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa 2011 w województwie zachodniopomorskim. Szczecin, 103–112.

Anna B. Kowalska. 2011. Studies on the Development of the Early Medieval Balic Town The Example of Szczecin. Archeologia i istoria Pskova i Pskovskoj Zemli, Moskwa, 219–227.

Anna B. Kowalska. 2012. The Child in the Medieval Szczecin in the Light of Archaeological Sources. W: M. Gläser (red.), Kindheit und Jugend, Ausbildung und Freizeit. Lübecker Kolloquium zur Stadtarchäologie im Hanseraum, t. VIII. Lübeck, 299–304.

Anna B. Kowalska. 2012. Uwagi na temat haftów na wczesnośredniowiecznym obuwiu skórzanym ze Szczecina. W: A. Jaszewska (red.), Z najdawniejszych dziejów. Grzegorzowi Domańskiemu na pięćdziesięciolecie pracy naukowej, Zielona Góra, 313–319.

Anna B. Kowalska, Krzysztof Kowalski. 2012. Źródła archeologiczne z okresu wczesnego średniowiecza w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie. W: Kaszubi w Szczecinie. Działalność szczecińskiego oddziału Zrzeszenia Kaszubsko–Pomorskiego w latach 2011–2012, Szczecin, 133–140.

Anna B. Kowalska. 2012. Wprowadzenie do problematyki kulturowej zabytków wczesnośredniowiecznych. The Cultural Issues as Related to Early Middle Ages Antiquities: An Introduction. W: K. Kowalski, D. Kozłowska-Skoczka (red.), Zaginione – Ocalone. Szczecińska kolekcja starożytności pomorskich. Lost – Saved. The Pomeranian Antiquities Collection of Szczecin. Szczecin, 313–324.

Anna B. Kowalska. (2013). Rzemiosło szewskie wczesnośredniowiecznego Wolina. W: B. Stanisławski, W. Filipowiak (red.), Wolin wczesnośredniowieczny. Warszawa, 201–235. Origines Polonorum. t. VI, cz. 1.

Anna B. Kowalska. 2013. Original or imitation? Remarks on the presence of Scandinavians at the mouth of the Oder in the early Middle Ages. W: S. Moździoch, B. Stanisławski, P. Wiszewski (red.), Scandinavian Culture in Medieval Poland. Interdisciplinary Medieval Studies tom II, Wrocław, 247–265.

Anna B. Kowalska. 2014. Kilka uwag na temat recepcji obcych wzorców kulturowych we wczesnośredniowiecznych ośrodkach pomorskich. W: J. Kolenda, A. Mierzwiński, S. Moździoch, L. Żygadło (red.), Z badań nad kulturą społeczeństw pradziejowych i wczesnośredniowiecznych. Wrocław, 617–623.

Anna B. Kowalska. 2014. Solum memoria. Monasteries and hospitals in medieval Szczecin. W: M. Gläser, M. Schneider (red.), Die Klöster. Lübecker Kolloquium zur Statdarchäologie im Hanseraum, t. IX. Lübeck, 429–439.

Anna B. Kowalska. 2014. Costume Elements of Leather. W: A. Buko (red.), Bodzia. A late Viking–Age Elite Cemetery in Central Poland, red. A. Buko, Leiden–Boston, 272–287. Brill.

Anna B. Kowalska. 2015. W sprawie zabudowy mieszkalnej Szczecina i Wolina we wczesnym średniowieczu. W: S. Moździoch, K. Chrzan (red.), Jak dobrze mieć sąsiada. Problem sąsiedztwa w średniowieczu w świetle archeologii. Spotkania Bytomskie, t. VII. Wrocław, 101–116

Anna B. Kowalska. 2015. Ryby i ludzie. Udział rybołówstwa w życiu gospodarczym wczesnośredniowiecznego Szczecina na podstawie źródeł archeologicznych. W: S. Moździoch, K. Chrzan (red.), O rzece i wodzie w życiu codziennym człowieka średniowiecza, red., Spotkania Bytomskie, t. VIII, Wrocław, 113–126.

Anna B. Kowalska. 2015. Przyczynek do znajomości dziecięcego obuwia skórzanego Wolinian w okresie nowożytnym. Materiały Zachodniopomorskie NS 10/1, 307–315.

Anna B. Kowalska, T. Radek. 2015. Uwagi na temat średniowiecznego garbarstwa w świetle źródeł archeologicznych i analiz zoologicznych. Przykład Szczecina. W: A.B. Kowalska (red.), In gremio – in praxi. Przedmioty skórzane na co dzień i od święta. Szczecin, 227–245.

Anna B. Kowalska. 2016. Możliwości rekonstrukcji stroju osób pochowanych na wczesnośredniowiecznym cmentarzysku w Bodzi. W: M. Franz, K. Kościelniak, Z. Pilarczyk (red.), Śmierć w dziejach człowieka. Starożytność i średniowiecze, 129–186. Mare Integrans. Studia nad dziejami wybrzeży Morza Bałtyckiego, t. 10. Toruń.

Anna B. Kowalska. 2016. Szczecin. The medieval town of Slavs and Germans in Pomerania. W: M. Glaser, M. Schneider (red.), Vorbesiedlung, Grundung und Entwicklung. Lübecker Kolloqiuum zur Stadtarcheologie in Hanseraum, t. X. Lübeck, 409–426.

Anna B. Kowalska. 2017. Średniowiecze. W: E. Górkiewicz-Bucka (red.), Przeszłość odkryta. Powiat kamieński w świetle archeologii. Szczecin, 43–52.

Anna B. Kowalska Hauke Jöns, Martina Karle, Sebastian Messal. 2017. Najnowsze badania wczesnośredniowiecznych miejsc handlowych w regionie zachodniego Bałtyku. Badania w Gros Stromkendorf, Rostock-Dierkow, Ralswieku i Bardach / Recent research on Early Medieval trading centres in the western Baltic Region. The case studies of Gros Stromkendorf, Rostock-Dierkow, Ralswiek and Bardy. W: M. Jagodziński (red.), Między Jutlandią a Sambią. Truso w kontekście badań południowo-zachodniej strefy Basenu morza bałtyckiego w okresie wikińskim. Tom III:2. Elbląg, 249–284.

Anna B. Kowalska. 2019. Artefacts made of Leather. W: M. Rębkowski (red.), Wolin, the Old Town. Vol. II: Studies on Finds, Szczecin, 245–291.

Anna B. Kowalska, Grzegorz Durdyń. W sprawie rozwoju wsi zachodniopomorskiej w okresie przemian lokacyjnych. Księga pamiątkowa I. Skrzypka

Anna B. Kowalska, Sylwia Wajda. Glass trade – early medieval sodium glass from Poland, Kölner Jahrbuch (2019)

Hauke Jöns, Anna B. Kowalska. W druku. Scandinavians on the southern Baltic coasts. W: Vikings: beyond boundaries. Oslo.

 

Redakcje naukowe:

(2006). Świat Słowian wczesnego średniowiecza, red. M. Dworaczyk, A.B. Kowalska, S. Moździoch, M. Rębkowski, Wrocław–Szczecin. [Książka dedykowana prof. Władysławowi Łosińskiemu zawiera zbiór studiów związanych z dziejami i kulturą Słowian od okresu plemiennego po schyłek wczesnego średniowiecza]

(2009). In gremio – in praxi. Studia nad średniowiecznym skórnictwem, red. A.B. Kowalska, B. Wywrot–Wyszkowska, Szczecin. [Zbiór artykułów poświęconych różnym aspektom badań nad skórą wykopaliskową]

(2015). In gremio – in praxi. Przedmioty skórzane na co dzień i od święta, red. A.B. Kowalska, Szczecin. [Zbiór artykułów prezentujących wyjątkowe walory przedmiotów skórzanych jako źródeł do badań nad różnymi aspektami życia codziennego. W pracy zaprezentowano różne aspekty badań nad skórnictwem, z punktu widzenia archeologii, historii sztuki, etnografii, a także współczesnego garbarstwa. 12 artykułów składających się na tom zadedykowano pamięci prof. Ireny Turnau, zmarłej przed kilku laty prekursorki badań nad skórnictwem]

(2019). Civitas et urbs. Szczecin od średniowiecza do współczesności. Kwartał I, Szczecin, red. A.B. Kowalska. [Celem publikacji jest rekonstrukcja przeszłości miasta od jego początków we wczesnym średniowieczu po czasy współczesne. Projekt „Civitas et urbs” zakłada współpracę z różnymi środowiskami naukowymi. Efektem pierwszego etapu prac jest publikacja obejmująca wyniki badań archeologicznych (wraz z opracowaniami specjalistycznymi), architektonicznych i historycznych]

Barbarzyńskie tsunami. Okres Wędrówek Ludów w dorzeczu Odry i Wisły / Barbarian Tsunami. Migration Period between the Odra and the Vistula, red. A. Burche, K. Kowalski, B. Rogalski. Warszawa-Szczecin, 2017. [korekta wydawnicza]

 

Czasopisma naukowe:

Współredakcja naukowa i wydawnicza Materiałów Zachodniopomorskich – Rocznika Naukowego Muzeum Narodowego w Szczecinie – tomy XII–XIV za lata 2014–2015. Funkcja redaktora naczelnego.

Współredakcja naukowa i wydawnicza Materiałów Zachodniopomorskich – Rocznika Naukowego Muzeum Narodowego w Szczecinie – tomy VI/VII–XI za lata 2009–2014. Udział w komitecie redakcyjnym.

Współpraca z Przeglądem Archeologicznym w zakresie tłumaczenia na język angielski streszczeń i abstraktów artykułów (tomy 47–53).

Współpraca z Berichte Und Forschungen. Jahrbuch des Bundesinstituts und Geschichte der Deutschen im Östlichen Europa w latach 2007–2011. Opracowania streszczeń polskich publikacji naukowych w formie papierowej (periodyk) i elektronicznej (www.recensio.net) (55 pozycji, punkt F załącznika nr 3).

 

Opracowania encyklopedyczne i katalogowe:

Encyklopedia Szczecina, t. 1 i 2, red. T. Białecki, Szczecin 2000 i 2007.

Anna B. Kowalska. 2000. „Podjuchy”, hasło w: Encyklopedia Szczecina, t. 1, red. T. Białecki, Szczecin, 88.

Anna B. Kowalska. 2000. „Wielgowo”, hasło w: Encyklopedia Szczecina, t. 1, red. T. Białecki, Szczecin, 603.

Anna B. Kowalska. 2000. „Zdroje”, hasło w: Encyklopedia Szczecina, t. 1, red. T. Białecki, Szczecin, 689–690.

Anna B. Kowalska. 2007. „Cisewo”, hasło w: Encyklopedia Szczecina, Suplement 2, red. T. Białecki, Szczecin, 53–54.

Anna B. Kowalska. 2007. „Nieznań”, hasło w: Encyklopedia Szczecina, Suplement 2, red. T. Białecki, Szczecin, 198.

Encyklopedia Pomorza Zachodniego – Pomeranica.pl

Anna B. Kowalska. 2015. Hasło: Tadeusz Wieczorowski, http://www.pomeranica.pl/wiki/Tadeusz_Wieczorowski

Anna B. Kowalska. 2015. Hasło: Antoni Porzeziński, http://www.pomeranica.pl/wiki/Antoni_Porzeziński

Anna B. Kowalska. 2015. Hasło: Eugeniusz Cnotliwy, http://www.pomeranica.pl/wiki/Eugeniusz_Cnotliwy

Anna B. Kowalska. 2016. Hasło: Łódź szczecińska, http://www.pomeranica.pl/wiki/łódź_szczecińska

Anna B. Kowalska. 2016. Hasło: figurka konika z drewna z Wolina, http://www.pomeranica.pl/wiki/Figurka_konika_z_drewna

Anna B. Kowalska. 2017. Hasło: wczesnośredniowieczna figurka szachowa ze Szczecina, http://www.pomeranica.pl/wiki/Wczesnośredniowieczna_figurka_szachowa_ze_Szczecina

Anna B. Kowalska. 2017. Hasło: wczesnośredniowieczne idole pogańskie z Pomorza, http://www.pomeranica.pl/wiki/Wczesnośredniowieczne_idole_pogańskie_z_Pomorza

Anna B. Kowalska. 2017. Hasło: wczesnośredniowieczne kaptorgi z pomorskich skarbów, http://www.pomeranica.pl/wiki/Wczesnośredniowieczne_kaptorgi_z_Pomorza

Anna B. Kowalska. 2017. Hasło: wczesnośredniowieczne skarby srebrne z terenu Pomorza, http://www.pomeranica.pl/wiki/Wczesnośredniowieczne_skarby_srebrne_z_Pomorza

Anna B. Kowalska. 2018. Hasło: średniowiecze zabawki z Pomorza, http://pomeranica.pl/wiki/%C5%9Aredniowieczne_zabawki_z_Pomorza

Anna B. Kowalska. 2018. Hasło: wczesnośredniowieczny kompleks osadniczy nad Parsętą, gm. Dygowo, http://www.pomeranica.pl/wiki/Wczesno%C5%9Bredniowieczny_kompleks_osadniczy_nad_Pars%C4%99t%C4%85_w_gminie_Dygowo

Anna B. Kowalska. Hasło: średniowieczne szewstwo pomorskie, http://pomeranica.pl/wiki/%C5%9Aredniowieczne_szewstwo_na_Pomorzu

Anna B. Kowalska. 2018. Hasło: nowożytne obuwie z badań wykopaliskowych w Szczecinie,

Anna B. Kowalska. 2018. Hasło: średniowieczne wagi ze Szczecina, http://pomeranica.pl/wiki/%C5%9Aredniowieczne_wagi_sk%C5%82adane_ze_Szczecina

Skarby sztuki Muzeum Narodowe w Szczecinie:

Anna B. Kowalska. 2014. Pomorze we wczesnym średniowieczu, [w:] Skarby sztuki. Muzeum Narodowe w Szczecinie, Warszawa, 52–53.

Anna B. Kowalska. 2014. Łódź słowiańska klepkowa, [w:] Skarby sztuki. Muzeum Narodowe w Szczecinie, Warszawa 2014, 55.

Anna B. Kowalska. 2014. Gliniane grzechotki pokryte szkliwem, [w:] Skarby sztuki. Muzeum Narodowe w Szczecinie, Warszawa, 59.

Anna B. Kowalska. 2014. Figurka szachowa z drewna, [w:] Skarby sztuki. Muzeum Narodowe w Szczecinie, Warszawa, 62.

Credo. Christianisierung Europas im Mittelalter:

Anna B. Kowalska. 2013. Kleine Holzfigur mit einem Gesicht, Credo. Christianisierung Europas im Mittelalter. Band II. Katalog, red. Ch. Stiegeman, M. Kroker, W. Walter, Paderborn, 627.

Anna B. Kowalska. 2013. Kreuzförmiger Bernseinhänger, Credo. Christianisierung Europas im Mittelalter. Band II. Katalog, red. Ch. Stiegeman, M. Kroker, W. Walter, Paderborn 2013, 633.

Seria Pomorskie Zbiory Archeologiczne, Muzeum Narodowe w Szczecinie:

Anna B. Kowalska. 2014. Odkrycia z okresu średniowiecza / Medieval Period, [w:] Skarby z okolic Suchania / The Treasures of Suchań, Pomorskie Zbiory Archeologiczne Muzeum Narodowego Szczecinie, red. K. Kowalski, A. Bursche, Szczecin, 61–69.

Anna B. Kowalska. 2015. Civitas et urbs Stetinum. Karty z dziejów północnej części miasta. W: Civitas et urbs Stetinum. Karty z dziejów północnej części miasta / From the History of the Northern Part of the Old Town, Pomorskie Zbiory Archeologiczne Muzeum Narodowego w Szczecinie, t. 2, red. A.B. Kowalska, Szczecin, 11–19.

Anna B. Kowalska. 2015. Res propriae. Mieszkańcy szczecińskiego Podzamcza na co dzień i od święta. W: Civitas et urbs Stetinum. Karty z dziejów północnej części miasta miasta / From the Historyof the Northern Part of the Old Town, Pomorskie Zbiory Archeologiczne Muzeum Narodowego w Szczecinie, t. 2, red. A.B. Kowalska, Szczecin, 21–30.

Anna B. Kowalska, A. Uciechowska-Gawron. 2015. Arma et gloria. Życie w cieniu umocnień obronnych. W: Civitas et urbs Stetinum. Karty z dziejów północnej części miasta miasta / From the History of the Northern Part of the Old Town, Pomorskie Zbiory Archeologiczne Muzeum Narodowego w Szczecinie, t. 2, red. A.B. Kowalska, Szczecin, 31–41.

Anna B. Kowalska. 2015. Res domestice. Domy i ich wyposażenie. W: Civitas et urbs Stetinum. Karty z dziejów północnej części miasta miasta / From the History of the Northern Part of the Old Town, Pomorskie Zbiory Archeologiczne Muzeum Narodowego w Szczecinie, t. 2, red. A.B. Kowalska, Szczecin, 41–50.

Anna B. Kowalska. 2015. Labor cotidianus. Nie tylko praca rzemieślnicza. W: Civitas et urbs Stetinum. Karty z dziejów północnej części miasta miasta / From the History of the Northern Part of the Old Town, Pomorskie Zbiory Archeologiczne Muzeum Narodowego w Szczecinie, t. 2, red. A.B. Kowalska, Szczecin, 61–70.

Anna B. Kowalska. 2017. Średniowiecze / Middle Age. W: Przeszłość odkryta. Powiat kamieński w świetle archeologii / The Past Uncovered. Kamień County in the light of archaeology, Pomorskie zbiory Muzeum Narodowego w Szczecinie, t. 4, red. E. Górkiewicz-Bucka, Szczecin, 43–52.

97 omówień publikacji naukowych

 

W druku:

Anna B. Kowalska. 2019. Wprowadzenie. W: A.B. Kowalska (red.), Civitas et urbs. Szczecin od średniowiecza do współczesności. Północna część Podzamcza (kwartał I). Szczecin.

Anna B. Kowalska. W druku. Nowożytne wyroby skórzane. W: A.B. Kowalska (red.), Civitas et urbs. Szczecin od średniowiecza do współczesności. Północna część Podzamcza (kwartał I). Szczecin.

Anna B. Kowalska. 2019. Trwałe wyposażenie domów w świetle źródeł archeologicznych i ikonografii. W: A.B. Kowalska (red.), Civitas et urbs. Szczecin od średniowiecza do współczesności. Północna część Podzamcza (kwartał I). Szczecin.

Anna B. Kowalska. 2019. Wytwórczość i rzemiosła. W: A.B. Kowalska (red.), Civitas et urbs. Szczecin od średniowiecza do współczesności. Północna część Podzamcza (kwartał I). Szczecin.

Anna B. Kowalska. 2019. Północno-wschodnia część suburbium w dziejach miasta. Próba podsumowania wyników badań nad kwartałem I. W: A.B. Kowalska (red.), Civitas et urbs. Szczecin od średniowiecza do współczesności. Północna część Podzamcza (kwartał I). Szczecin.

Martina Karle Anna B. Kowalska, Sebastian Messal. 2019. New interdisciplinary research in Świelubie on Parsęta river. Wrocław.

Anna B. Kowalska. 2019. Części ubioru i akcesoria ze skóry. W: Wczesnośredniowieczny Santok. Origines Polonorum.

Anna B. Kowalska, Sebastian Messal. 2019. Nowe badania interdyscyplinarne w Świelubiu nad Parsętą. Sezon 2016. Sesja Pomorzoznawcza. Toruń.

Anna B. Kowalska. Przyjęte do druku. Romańskie Drzwi Płockie i Drzwi Gnieźnieńskie jako źródła do badań nad wczesnośredniowiecznym obuwiem. Materiały Zachodniopomorskie.

 

Aktualnie prowadzone projekty:

„Early medieval harbours between the Wismar Bay and the Bay of Gdańsk” (project w trakcie realizacji ­– do 2018 roku)

Projekt realizowany w ramach program “Harbours from the Roman Period to the Middle Ages” koordynowanym przez German Research Foundation. W ramach projektu Niedersächsischem Institut für historische Küstenforschung Wilhelmshaven i Muzeum Narodowe w Szczecinie podjęły współprace w zakresie interdyscyplinarnych badań naukowych nad wczesnośredniowiecznymi ośrodkami handlowymi i portami w Kamieniu Pomorskim oraz w kompleksie osadniczym Bardy-Świelubie nad Parsętą. Od 2014 przeprowadzono badania nieinwazyjne mające na celu rozpoznanie pierwotnego środowiska w obu ośrodkach. Na podstawie uzyskanych wyników do dalszych prac wytypowano rejon grodziska Świelubie. W 2015 roku, pod moim kierunkiem, przeprowadzone zostały badania wykopaliskowe, których kontynuacja przewidziana jest w 2016 roku. W rezultacie odsłonięto fragment umocnień obronnych osady podgrodowej uznawanej dotąd za nieobwarowaną, fragment drogi prowadzącej do portu oraz obiekty gospodarcze, najpewniej o charakterze produkcyjnym. Wyniki dotychczasowych nadań zaprezentowane zostały na konferencji w Kilonii (A riverside Slavic harbour – A geoarchaeological case study from Bardy/Świelubie, Poland), na międzynarodowej konferencji w Elblągu (sesja posterowa) oraz na XX Sesji Pomorzoznawczej w Gdańsku.

Program Współpracy Interreg VA Meklemburgia–Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna europejskiego funduszu rozwoju regionalnego (EFRR)

2018–2020 – „Wspólne dziedzictwo, wspólna przyszłość. Centralne muzea pomorskie wspólnie prezentują dzieje i kulturę Pomorza”.

Nr projektu: INT65, organ finansujący: projekt dofinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Charakter uczestnictwa: realizacja części wystawy archeologicznej poświęconej wczesnemu średniowieczu, redakcja naukowa i współautorstwo publikacji towarzyszącej wystawie.

 

Wybrane ukończone projekty:

2012–2014 – „Civitas et urbs. Szczecin od średniowiecza do współczesności. Północna część suburbium, kwartał I” (11H 11 010780).

Projekt dofinansowany z Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Uczestniczyły w nim 24 osoby reprezentujące różne środowiska naukowe. Realizacja całego projektu pomyślana jest jako ciąg publikacji materiałów źródłowych (z kolejnych przebadanych wykopaliskowo kwartałów miasta) podporządkowanych celowi nadrzędnemu – wprowadzaniu do obiegu naukowego niezwykle bogatych, różnorodnych i często unikatowych źródeł pozyskanych metodami archeologicznymi wraz z opracowaniami specjalistycznymi i komentarzami interpretacyjnymi. Zamierzenie to ze względu na ogrom materiałów źródłowych powinno być realizowane etapowo. Do tej pory, w różnych wykopach archeologicznych przebadano bowiem łącznie około 5000 m2 powierzchni, wyeksplorowano kilkaset tysięcy źródeł tzw. ruchomych, odkryto i udokumentowano relikty architektury drewnianej, murowanej, infrastruktury miejskiej, wodociągowej, sanitarnej, umocnień obronnych itd. Ważne jest zwłaszcza usytuowanie miejsc przebadanych wykopaliskowo – w różnych częściach Starego Miasta, dzięki czemu możliwa jest rekonstrukcja przeszłości nie tylko „tu i teraz”, istnieją bowiem dogodne warunki oglądu całego niemal tzw. „dolnego miasta” położonego na lewym brzegu Odry.

Pierwszym etapem tak szeroko zakrojonych badań interdyscyplinarnych jest prezentacja i opracowanie źródeł z północnej (kwartał I) – najsłabiej dotąd rozpoznanej części szczecińskiej dzielnicy nadodrzańskiej. Efektem pracy nad kwartałem I jest publikacja książkowa, która zapoczątkuje cykl monografii źródłowych (praca w druku).

Dodatkowym rezultatem całego projektu jest kompleksowe utrwalenie w formie cyfrowej dokumentacji z badań na szczecińskim Podzamczu obejmującym także materiały nieistniejących już instytucji badawczych zgromadzone w magazynach Muzeum Narodowego w Szczecinie oraz wystawa czasowa (wraz z katalogiem), której towarzyszy publikacja popularno-naukowa Karty z dziejów północnej części miasta.

2012–2013 – „Wyroby ze skóry w późnośredniowiecznym Szczecinie. Dzielnica Chyżyńska” (00872/12/FPK/NID)

Projekt dofinansowany z Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo kulturowe/ Ochrona zabytków Archeologicznych”. Zrealizowany w Ośrodku Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich oraz w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Celem projektu była pełna i wyczerpująca analiza źródeł skórzanych pozyskanych metodami archeologicznymi, chronologicznie obejmująca okres od lokacji miasta po schyłek średniowiecza, do czasów wprowadzenia Reformacji oraz próba zestawienia źródeł archeologicznych z ikonografią pomorską. W efekcie powstała monografia źródłowa, pierwsza w Szczecinie, pełna prezentacja wybranej kategorii źródeł z okresu miasta średniowiecznego – polokacyjnego, dająca podstawy do dalszych studiów porównawczych w obrębie samego miasta, jak też innych ośrodków o tej samej chronologii. Część źródeł archeologicznych (20%) poddana została analizom zoologicznym dr Teresy Radek.

„Polska w Europie na przełomie I i II tysiąclecia, zadanie Wolin. Emporium handlowe nad Bałtykiem” (PBZ-KBN-11/H01/99/04)

Kierownikiem projektu jest prof. dr hab. Przemysław Urbańczyk, kierownikiem zadania był prof. dr hab. Władysław Filipowiak. W ramach projektu opracowałam kilkutysięczny zespół przedmiotów ze skóry w rozdziale pt. Rzemiosło szewskie wczesnośredniowiecznego Wolina. Podstawowym celem podjęcia tego tematu była nie tylko prezentacja przedmiotów skórzanych, ale też próba nakreślenia kierunków rozwoju obuwnictwa wolińskiego oraz uchwycenia początków szewstwa jako odrębnej dziedziny wytwórczości o charakterze rzemieślniczym. Szczegółowa analiza szczątków obuwia oraz miejsc koncentracji odpadów produkcyjnych pozwoliła na sformułowanie wniosku, iż przynajmniej część form wczesnego obuwia tzw. jednoczęściowego mogła być wykonana przez wprawnych wytwórców działających na zlecenie konkretnych konsumentów. Wydaje się, że w Wolinie – ośrodku ludnym, w którym wytwórczość rzemieślnicza była wysoko rozwinięta, dość wcześnie zaistniały przesłanki rozwoju stacjonarnego rzemiosła szewskiego obsługującego miejscowe rynki. Działalność stabilnych warsztatów rzemieślniczych wpływała pozytywnie na unifikację i standaryzację form obuwia, co w Wolinie mogło nastąpić już w połowie IX stulecia. Badania nad skórnictwem wolińskim prowadziłam równolegle z opracowaniami materiałów ze Szczecina, co umożliwiło podjęcie studiów porównawczych nad wytwórczością skórzaną w tych dwóch ważnych ośrodkach pomorskich we wczesnym średniowieczu. Wyniki przedstawiłam w szeregu artykułów i referatach wygłaszanych podczas konferencji.

Nagrody i stypendia:

Nagroda Dyrektora Instytutu Archeologii i Etnologii PAN za najlepszą książkę archeologiczną w roku 2010 Wytwórczość skórzana we wczesnośredniowiecznym Szczecinie (Szczecin 2010).

Członkostwo w organizacjach:

Funkcja członka Rady Naukowej Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w kadencji władz Polskiej Akademii Nauk w latach 2007–2008.

Od 1993 członek Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich, Oddział w Szczecinie.

Od 2017 roku członek Komisji Rewizyjnej Oddziału, od 2018 członek Zarządu Głównego