• Polski
  • English
  • AA+A++
Dr Kaja Kajder
Kaja Kajder

Mgr Kaja Kajder

Ośrodek Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich IAE PAN

k.kajder@iaepan.edu.pl

Zainteresowania badawcze:

Obszarami moich zainteresowań badawczych są antropologia pamięci, krytyczne studia nad dziedzictwem, w tym nad dziedzictwem religijnym, antropologia religii oraz antropologia przestrzeni. W dotychczasowych badaniach zajmowałam się procesami konstruowania dziedzictwa w Krakowie, ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa żydowskiego. Moja praca doktorska pt. Doświadczanie przestrzeni a wyobrażenia o krakowskich Żydach. Perspektywa antropologiczna skupiała się na zjawisku spacerów z przewodnikiem jako praktyki upamiętniającej przeszłość i współtworzącej współczesne lokalne tożsamości. Zorganizowane spacery zostały przeze mnie potraktowane zarówno jako temat badań, jak i metoda badawcza, wykorzystywana w etnograficznych badaniach miasta. Wyobrażeniami na temat przeszłości zajmowałam się również w ramach badań nad pamięcią o II wojnie światowej i powojniu na Podhalu powiązanej ze zjawiskiem „żołnierzy wyklętych”. Moje zainteresowania ogniskują się wokół tematów współczesnej recepcji przeszłości, sposobów jej konstruowania, transmitowania i interpretowania za pomocą różnego rodzaju praktyk.

Wybrane publikacje

Monografie:

Niedźwiedź A., Kajder K. (2020). Mapy Miasta. Dziedzictwa i sacrum w przestrzeni Krakowa. Kraków: Wydawnictwo Libron.

Artykuły w czasopismach:

Kajder K. (2024). Bloody Christmas Eve in Ochotnica Dolna: Remembrance Practices of the Pacification of Ochotnica Dolna on 23 December 1944 from an Anthropological Perspective. Anthropos, Vol. 119/1. (przyjęty do druku)

Golonka-Czajkowska M., Kajder K. (2022). Introduction. Prace Etnograficzne, Tom 50, s. VII-XII.

Kajder K. (2019). State politics and local celebrations. Commemorations of Krakow's Jewish Past. Etnografia Polska, Vol. 63 (Issues 1-2), s. 169-184.

Kajder K. (2017). Etnografia przestrzeni miejskiej. Znaczenia nadawane sacrum i dziedzictwu ulicy Grodzkiej w Krakowie. Prace Etnograficzne, Tom 4, Numer 3, s. 315-331.

Kajder K. (2016-2017). Doświadczenie choroby onkologicznej. Barbarzyńca: Pismo Antropologiczne, Numer 1 (22) Hejterstwo/Krytycyzm, s. 162-165.

Kajder K., Nikiel D. (2015). Antropolodzy pytają o wojnę. O projekcie "Józef Kuraś ≪Ogień≫. Historia - pamięć - reprezentacje". Almanach Nowotarski, Tom. 19, s. 233-243.

Redakcje czasopism:

Golonka-Czajkowska M., Kajder K. (2022). Konflikty Pamięci: Prace Etnograficzne, 2022, tom 50.

Aktualnie prowadzone projekty i uczestnictwo w projektach:

2024 – obecnie stanowicko post-doc w projekcie Tworzenie historii średniowiecza w praktykach religijnych rzymskiego katolicyzmu i współczesnego pogaństwa w Polsce, SONATA BIS NCN, nr 2022/46/E/HS3/00118. Kierowniczka projektu: dr hab. Kamila Baraniecka-Olszewska, prof. IEA PAN

2019 – 2023 kierowniczka projektu, Przywoływanie przeszłości - miejskie spacery dedykowane historii i pamięci krakowskich Żydów w perspektywie antropologicznej, PRELUDIUM 18 NCN, nr 2019/35/N/HS3/02478. W projekcie skupiam się przede wszystkim na obserwacji, opisie i analizie spacerów, które podejmują problematykę historii i pamięci związanej z żydowskimi mieszkańcami Krakowa i okresem II wojny światowej. Etnograficzne badania koncentrują się przede wszystkim na określeniu sposobów, w jaki wiedza dotycząca okresu II wojny światowej jest współcześnie kształtowana, przekazywana i nabywana. Położenie nacisku na perspektywę osób uczestniczących w spacerach miejskich, zainteresowanych kulturą żydowską, umożliwi pogłębione studia nad relacjami polsko-żydowskimi w ich oddolnym wymiarze i wpisanie wyników badań w szerszy kontekst współczesnych sposobów przeżywania przeszłości i kształtowania wyobrażeń na jej temat.

Uczestnictwo w ukończonych projektach:

2017 – 2022 jedna z głównych wykonawczyń w projekcie, Józef Kuraś "Ogień" i jego podkomendni w wyobraźni społecznej. Antropologiczne studium przeżywania przeszłości, OPUS 11 NCN, 2016/21/B/HS3/02921. Kierowniczka projektu: dr hab. Monika Golonka-Czajkowska, prof. UJ.

2017-2019 członkini zespołu badawczego/doktorantka w polskim zespole projektu HERA (Humanities in the European Research Area) HERILIGION: The Heritagization of Religion and the Sacralization of Heritage in Contemporary Europe, grant agreement No 649307. Kierowniczka projektu: dr hab. Anna Niedźwiedź, prof. UJ. W ramach prac w projekcie do moich zadań należało badanie i analiza zjawisk związanych z przestrzeniami miejskimi w Krakowie, religijnym i niereligijnym dziedzictwem, w tym szczególnie dziedzictwem żydowskim, praktykami pamięci oraz tworzonymi przez nie wyobrażeniami o przeszłości żydowskich mieszkańców Krakowa.