• Polski
  • English
  • AA+A++
Dr Dorota Dias-Lewandowska

Dr Dorota Dias-Lewandowska

Ośrodek: Ośrodek Historii Kultury Materialnej Średniowiecza i Czasów Nowożytnych

 

lewandowskad@gmail.com

https://iaepan.academia.edu/DorotaDiasLewandowska

Zainteresowania badawcze:

Alkohol, używki, kultura picia, dyskurs dotyczący pijaństwa i trzeźwości, eksces i jego granice, alkohol i stereotypy, medyczne zastosowanie alkoholu, technologia związana z produkcją alkoholi, smak i zmysły, dawna kuchnia i receptury kulinarne

 

Wybrane publikacje:

Monografie:

Dumanowski J., Dias-Lewandowska D., Sikorska M. (2016). Staropolskie przepisy kulinarne. Receptury rozproszone z XVI-XVIII w. Źródła rękopiśmienne, „Monumenta Poloniae Culinaria”, t. 7. Warszawa: Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

Dumanowski J., Dias-Lewandowska D., Sikorska M. (2015). Staropolskie przepisy kulinarne. Receptury rozproszone z XVI-XVIII w. Źródła drukowane, „Monumenta Poloniae Culinaria”, t. 7. Warszawa: Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

Dias-Lewandowska D. (2014). Historia kulturowa wina francuskiego w Polsce, od połowy XVII wieku do początku XIX wieku, Warszawa: Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

 

Artykuły w czasopismach:

Dias-Lewandowska D. (2017). Czy alkohol jest używką? Wstęp do badań nad kulturą picia w Polsce w czasach nowożytnych. Przegląd Historyczny, CVIII (2), 263-278.

https://www.academia.edu/35458258/Czy_alkohol_jest_u%C5%BCywk%C4%85_Wst%C4%99p_do_bada%C5%84_nad_kultur%C4%85_picia_w_Polsce_w_czasach_nowo%C5%BCytnych

Dias-Lewandowska D. (2015). Jedzjablka (#Mangedespommes), ou la renaissance de la pomme en Pologne. Regard sur l’Est: Manger à l’Est: Au-delà du Plaisir

#Jedzjablka (#Mangedespommes), ou la renaissance de la pomme en Pologne

Dias-Lewandowska D. (2014). Gastronomia i astronomia – dietetyka humoralna i drabina bytów żywieniowych, Wiadomości Historyczne, 5, 25-28.

Dias-Lewandowska D., Sikorska M. (2014). Po krzyżacku: o wielkim mistrzu, zielonej kurze i anyżowych ciasteczkach. Rozmowa z Bogdanem Gałązką, szefem kuchni restauracji zamkowej w Malborku. Wiadomości Historyczne, 5, 40-42.

Lewandowska D. (2011). Od węgrzyna do szampana. Wino, smak i wyróżnienie w Polsce XVII-XVIII w. Przegląd Historyczny”, CII (4), 697-714.

http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Przeglad_Historyczny/Przeglad_Historyczny-r2011-t102-n4/Przeglad_Historyczny-r2011-t102-n4-s697-714/Przeglad_Historyczny-r2011-t102-n4-s697-714.pdf

Lewandowska D. (2011). Wino i medycyna. Meritum, 1, 9-10.

Rozdziały w monografiach zbiorowych:

Dias-Lewandowska D. (2018). Spisy trunków wydanych na stół jako źródło do badania kultury picia w Polsce. W: D. Dias-Lewandowska, G. Kurczewski (red.), Wino i historia. Studia z historii wina w Polsce, t. 2 (80-95). Warszawa: SHS.

https://www.academia.edu/38562038/Spisy_trunk%C3%B3w_wydanych_na_st%C3%B3%C5%82_jako_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82o_do_badania_kultury_picia_w_Polsce

Dias-Lewandowska D. (2017). Alkohol i kultura picia w XVIII wieku. W: S. Roszak, A. Wieczorek, R. Adamczyk-Nowak, P. A. Stasiak (red.) Pałac jednego króla, dwóch państw i dwóch kultur. Unia polsko-saska 1697–1763 (1-10). Kutno: Muzeum Regionalne w Kutnie.

Dias-Lewandowska D. (2016). Le transfert culturel effervescent: le champagne en Pologne au début du XIXe siècle. W: J Dumanowski, M.Figeac, D.Tollet (red.), France-Pologne. Contacts, échanges culturels, représentations (fin XVIe-fin XIXe siècle).Paris: Honoré Champion Éditeur.

Dias-Lewandowska D. (2016). Poland. W: K. Albala (red.), At the Table: Food and Family around the World. ABC-CLIO

Dias-Lewandowska D. (2015). Traditional and Polish Tokay vs. Modern Foreign Champagne: Wine and Identity in Poland from the late Seventeenth to the early Nineteenth Century. W: D. Tonner, M. Hailwood (red.), Biographies of Drink (138-157) Cambridge Scholars Publishing

Dias-Lewandowska D., Sikorska M. (2014). Jeść i pić w Rzeczypospolitej sarmackiej. W: B. Dybaś, A. Woldan, A. Ziemlewska (red.) Sarmacka pamięć. Wokół bitwy pod Wiedniem, (105-122). Warszawa: Muzeum Pałacu króla Jana III w Wilanowie

Dias-Lewandowska D. (2014). Polskie picie oczami Niemców i Francuzów – zmiana czy długie trwanie? W: W. Zienatara, A. Mikołajewska (red.), Rzeczpospolita w oczach podróżników z Francji i Niemiec, (133-145). Warszawa: Muzeum Pałacu króla Jana III w Wilanowie

Lewandowska D. (2013). A na stempel szampańskie! Carrière du vin champenois en Pologne. W: P. Demouy P., M-H. Morell (red.), De la Vigne en Champagne au vin de Champagne. De l’âge de Bronze à l’âge industriel,( 225-236). Dijon: Editions Universitaires de Dijon.

Lewandowska D. (2012). „Le vin blanc aigrelet, qu’on appelle vin de France”. La fraude dans la construction du goût du vin français en Pologne XVIIe–XVIIIe siècles. W: M. Figeac, Ch. Lastécouères (red.), Territoires de l’illicite: ports et îles. De la fraude au contrôle (XVIe-XXe), (377-388). Paris: Armand Colin.

Lewandowska D. (2011). Frankfurt (Oder), Thorn, Königsberg – Die Gemeinschaft des Geschmacks? W: O. Kurilo (red.), Mobilitär und regionale Vernetzung zwischen Oder und Memel: Eine europäische Landschaft neu zusammensetzen, (105-120), Berliner Wissenschafts-Verlag.

Lewandowska D. (2010). Historia kwaśnego francuza. Ewolucja pojęcia dobrego smaku i wyobrażeń o winie francuskim w Polsce. W: R. Stolična R., A. Drożdż (red.), Historie kuchenne: rola i znaczenie pożywienia w kulturze, (34-44). Cieszyn-Katowice-Brno: Uniwersytet Śląski w Katowicach, Cieszyn-Katowice-Brno.

 

Redakcje monografii zbiorowych:

Dias-Lewandowska D., Kurczewski G. (red.). (2018). Wino i historia. Studia z historii wina w Polsce, t. 2.Warszawa: SHS.

Dias-Lewandowska D., Kurczewski G. (red.). (2017). Fukier i wino. Studia z historii wina w Polsce, t. 1. Warszawa: SHS.

 

Aktualnie prowadzone projekty:

Kultura picia w Polsce w drugiej połowie XVIII wieku. Alkohol, wzorce konsumpcji i wyobrażenia o piciu (2016-2020) NCN 2016/20/S/HS3/00107.

Celem projektu jest analiza tego w jaki sposób postawy przyjmowane wobec alkoholu, innowacje związane ze spożyciem trunków wśród elit, rozpowszechnianie się nowych wzorców konsumpcji oraz wyobrażenia związane z alkoholem i jego spożywaniem kształtowały kulturę picia w Polsce w drugiej połowie XVIII wieku.

W polskiej historiografii nadal brakuje szczegółowych opracowań dotyczących dziejów alkoholu i kultury picia, uwzględniających najnowsze podejścia badawcze i wykorzystujących zróżnicowany materiał źródłowy. Produkcja, handel i konsumpcja trunków w dawnej Polsce była wielokrotnie podejmowana w badaniach polskich historyków, jednak nie poświęcili oni w swych studiach wystarczająco dużo uwagi kulturotwórczej roli alkoholu. W przedstawionym projekcie uwaga skupiona będzie przede wszystkim na analizie i odszyfrowaniu dawnych praktyk i zachowań towarzyszących konsumpcji oraz postaw wobec alkoholu i funkcji, jakie spełniał on w danym społeczeństwie, w danym czasie.

Projekt skupiający się na kulturze picia w Polsce w drugiej połowie XVIII wieku stanowi ważny krok w rozwoju badań nad społeczno-kulturowym kontekstem konsumpcji alkoholu. Wykorzystanie wzorców francuskiej historiografii i analiza zgromadzonego materiału źródłowego z perspektywy historii kulturowej, pozwoli ukazać w nowym świetle dawną kulturę picia, tworzenie się nowych wzorców konsumpcji oraz proces kształtowania się wyobrażeń o piciu.

 

Wybrane ukończone projekty:

2012-2015 – „Staropolskie przepisy kulinarne. Opracowanie i edycja rozproszonego materiału źródłowego” – NPRH kierownik: dr hab. Jarosław Dumanowski, prof. UMK; wykonawca (kwerendy i edycja źródeł).

2011-2013 – Historia kulturowa wina francuskiego w Polsce (2011-2013) KBN/NCN grant promotorski.

Nagrody i stypendia:

2014 – wyróżnienie dla rozprawy doktorskiej (mention très honorable avec félicitations du jury) „Historia kulturowa wina francuskiego w Polsce od połowy XVII do początku XIX wieku” („Histoire culturelle du vin français en Pologne, moitié du XVIIe siècle – début du XIXe siècle”).

2012 – Polnische Historische Mission an der Julius-Maximilians-Universität Würzburg, Niemcy; grant badawczy – kwerenda źródłowa.

2011 – Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, stypendium konferencyjne.

2009 – stypendium na odbycie stażu w École du Louvre w Paryżu.

2007 – nagroda dla najlepszego absolwenta Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

2007 – stypendium w programie Erasmus; studia na Uniwersytecie Paris XII Val de Marne.

2005-2007 – stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia w nauce.

 

Członkostwo w organizacjach:

Drinking Studies Network, Jedzenie. Sieć badawcza, Klub Historii i Kultury Wina, Centrum Dziedzictwa Kulinarnego UMK