• Polski
  • English
  • AA+A++
Dr Hanna Kowalewska-Marszałek

Dr Hanna Kowalewska-Marszałek

Ośrodek Interdyscyplinarnych Badań Archeologicznych

 

hanna@iaepan.edu.pl

 

Zainteresowania badawcze:

- Archeologia pradziejowa – neolit – Europa Środkowa (osadnictwo neolityczne, analiza przestrzenna; relacje człowiek – środowisko naturalne).

- Archeologia funeralna (tafonomia, archeotanatologia).

- Metody i techniki badań archeologicznych, metodyka archeologicznych badań terenowych;

- Teoretyczne podstawy archeologii.

 

Wybrane publikacje:

Artykuły w czasopismach:

Kowalewska-Marszałek H. (2018 [2016-2017]). From the research on the Funnel Beaker culture in the Sandomierz Upland (on the occasion of the considerations by Konrad Jażdżewski), Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, Seria Archeologiczna, Łódź, 47, 309-326.

Pospieszny Ł., Sobkowiak-Tabaka I., Douglas-Price T., Frei K. M., Hildebrandt-Radke I., Kowalewska-Marszałek H., Krenz-Niedbała M., Osypińska M., Stróżyk M., Winiarska-Kabacińska M. (2015). Remains of a late Neolithic barrow at Kruszyn. A glimpse of ritual and everyday life in early Corded Ware societies of the Polish Lowland, Prähistorische Zeitschrift, 90(1-2), 185-213.

Kowalewska-Marszałek H., Duday H. (2013). La théorie vs la pratique: une application des méthodes de l’archéothanatologie sur la nécropole du Néolithique et du début de l’Âge du Bronze à Kichary Nowe (Petite Pologne), [w:] Archéologie. Numéro spécial des Annales de l'Académie Polonaise des Sciences, Centre Scientifique à Paris, 8, Szmoniewski B.Sz. (dir.), Varsovie-Paris, 33-45.

Kowalewska-Marszałek H. (2004). Wczesna faza kultury lendzielskiej na Wyżynie Sandomierskiej, Materiały Archeologiczne Nowej Huty,24, 35-48.

Duday H., Kowalewska-Marszałek H. (2003). Trumny drewniane w „megalitycznych” komorach grobowych kultury pucharów lejkowatych? Zintegrowane badania antropologiczno-archeologiczne cmentarzyska w Kicharach Nowych (Małopolska), [Des cercueils en bois dans les chambres „mégalithiques” de la culture des gobelets en entonnoir ? Une approche anthropo-archéologique integrée sur le site de Kichary Nowe (Petite Pologne)], Archeologia Polski, 48(1-2), 77-108.

Kowalewska-Marszałek H., Włodarczak P. (2002). Wyniki badań powierzchniowych na stanowisku paleolitycznym w Wilczycach, pow. Sandomierz, Sprawozdania Archeologiczne, 54, 21-60.

 

Rozdziały w publikacjach książkowych zbiorowych:

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Wstęp. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.), Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (5-6). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Stanowisko Wzgórze Zawichojskie. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.), Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8, (7-28). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Obiekty nieruchome i warstwy poza obiektami. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (29-44). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Faza I: relikty osadnictwa kultury malickiej. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (45-58). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Faza II: kultura lubelsko-wołyńska. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (59-74). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Faza III: pozostałości osadnictwa z późnego neolitu i początków epoki brązu. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (75-90). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Ceramika. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (105-130). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Polepa. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (131-134). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H., Lasota -Moskalewska A. (2017). Zabytki z kości i poroża. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (183-192). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Zabytki metalowe. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (193-194). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H. (2017). Osada obronna w Sandomierzu jako element neolitycznej sieci osadniczej Wyżyny Sandomierskiej. W: Kowalewska-Marszałek H. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8 (307-314). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H., Cyngot D., Tragarz Z. (2017). Katalog obiektów i warstw ze stanowiska Wzgórze Zawichojskie w Sandomierzu. W: Kowalewska-Marszałek H., Cyngot D. (red.) Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 2: Katalog źródeł, Vetera et Nova, t. 8, Warszawa, s. 9-146. Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H., Duday H. (2014). Kichary Nowe necropolis (Little Poland) and its funerary rituals, from the Middle Neolithic to the Early Bronze Age. In: M. Bess (ed.), Around the Petit-Chasseur Site in Sion (Valais, Switzerland) and New Approaches to the Bell Beaker Culture. Proceedings of the International Conference (Sion, Switzerland - October 27th-30th 2011), British Archaeological Reports (295-307). Oxford, Archaeopress,.

Kowalewska-Marszałek H. (2013). Kichary Nowe – cmentarzysko neolityczne i z wczesnego okresu epoki brązu /Neolithic and Early Bronze Age cemetery. W: D. Główka, T. Herbich, M. Mogielnicka-Urban, O.M. Przybyłowicz (red.), Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk (Institute of Archaeology and Ethnology Polish Academy of Sciences) 1953-2013 (151-155). Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Howcroft R., Bugajska K., Gumiński W., Kowalewska-Marszałek H., Szczepanek A., Włodarczak P., Eriksson G. (2013). Breastfeeding and weaning practices during the Neolithic and Early Bronze Age in Poland. In: R. Howcroft (ed.), Weaned Upon a Time. Studies of the Infant Diet in Prehistory, Theses and Papers in Scientific Archaeology, 14 (II-1-27). Stockholm: Stockholm University.

Kowalewska-Marszałek H. (2012). Linear Pottery and Lengyel settlement structures on the Sandomierz Upland (Little Poland) – continuity or change? In: S. Wolfram, H. Stäuble (eds.), Siedlungsstruktur und Kulturwandel in der Bandkeramik. Beiträge der internationalen Tagung “Neue Fragen zur Bandkeramik oder alles beim Alten?!“, Leipzig, 23. bis 24. September 2010, Arbeits- und Forschungsberichte zur sächsischen Bodendenkmalpflege, 25 (284-294). Dresden: Landesamt für Archäologie Freistaat Sachsen.

Duday H., Kowalewska-Marszałek H. (2012). Taphonomy of human remains: an example of Neolithic cemetery at Kichary Nowe (Little Poland). In: Th. Link, D. Schimmelpfennig (Hrsg.), Taphonomische Forschungen (nicht nur) zum Neolithikum, Fokus Jungsteinzeit. Berichte der AG Neolithikum, 3 (157−171). Kerpen-Loogh.

Kowalewska-Marszałek H. (2012). Neolithic fortified sites and settlement patterns on the Sandomierz Loess Upland. In: F.Bertemes, H. Meller (Hrsg.), Neolitische Kreisgrabenanlagen in Europa / Neolithic Circular Enclosures in Europe (Internationale Arbeitstagung vom 7. Bis 9. Mai 2004 in Goseck (Sachsen-Anhalt) / International Workshop 7th – 9th May 2004 in Goseck (Saxony-Anhalt, Germany), Tagungen des Landesmuseums für Vorgeschichte Halle, 8 (327-338). Halle (Saale).

Kurzawska A., Kowalewska-Marszałek H. (2010). Shell ornaments from the Early Bronze Age burial at Kichary Nowe, Poland. W: C. Bakels, K. Fennema, W.A. Out, C. Vermeeren (eds.),Van Planten en Slakken/Of Plants and Snails (155-165). Leiden: Sidestone Press.

Duday H., Kowalewska-Marszałek H. (2009). „Antropologia terenowa” w badaniach pochówków pradziejowych. W: W. Dzieduszycki, J. Wrzesiński (red.), Metody. Źródła. Dokumentacja. Funeralia Lednickie, Spotkanie 11 ( 93-103). Poznań.

Kowalewska-Marszałek H. (2008). Krzemień czekoladowy w neolicie Wyżyny Sandomierskiej. Uwagi na temat rozprzestrzenienia inwentarzy [Chocolate flint in the Neolithic of the Sandomierz Upland]. In: W. Borkowski, J. Libera, B. Sałacińska, S. Sałaciński (eds.), Krzemień czekoladowy w pradziejach, Studia nad gospodarką surowcami krzemiennymi w pradziejach, 7 (245-276). Warszawa-Lublin.

Kowalewska-Marszałek H. (2008). The Most Distant Outskirts. The Baden Elements in the Złota Culture (Little Poland). In: M. Furholt, M. Szmyt, A. Zastawny (eds.), The Baden Complex and the Outside World (Proceedings of the 12th Annual Meeting of the EAA in Cracow, 19th-24th September 2006), Studien zur Archaologie in Ostmitteleuropa/Studia nad Pradziejami Europy Środkowej, 4 (233-246). Dr. Rudolf Habelt GmbH, Bonn.

Kowalewska-Marszałek H. (2007). La nécropole du Néolithique et du début de l’âge du Bronze à Kichary Nowe (Petite Pologne) : une étude de cas. In: L. Baray, P. Brun, A. Testart (dir.), Pratiques funéraires et sociétés. Nouvelles approches en archéologie et en anthropologie sociale (Actes du colloque interdisciplinaire de Sens, 12-14 juin 2003) (91-99). Dijon.

Kowalewska-Marszałek H. (2007). The ‘Lengyel-Polgár’ settlement in the Sandomierz Upland. Micro-regional studies. In: J. K. Kozłowski, P. Raczky (eds.), The Lengyel, Polgár and related cultures in the Middle/Late Neolithic in Central Europe (431-448). Kraków.

Kowalewska-Marszałek H., Duday H., Pyżuk M. (2006). Kichary Nowe: „megalityczne” konstrukcje grobowe w świetle badań archeologicznych i antropologicznych. W: J. Libera, K. Tunia (red.), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych (341-360). Lublin-Kraków.

Kowalewska-Marszałek H. (2003). La notion d’espace et de territoire dans le sociétés nomades et agricoles du Néolithique européen: un exemple de l’Europe Centrale. In: J. Gascó, X. Gutherz, P.-A. de Labriffe (dir.), Temps et espaces culturels du 6o au 2o millénaire en France du Sud. Actes des quatrièmes Rencontres Méridionales de Préhistoire Récente, Nîmes 28 et 29 octobre 2000, Monographies d’Archéologie Méditerranéenne, 15 (11-20). Lattes.

Kowalewska-Marszałek H. (2003). Les cimetières néolithiques – des points fixes de l’espace. Problème de la continuité et de la succession des cimetières néolithiques sur le Plateau de Sandomierz, Pologne. In: E. Derwich (dir.), Actes du Symposium International « Préhistoire des Pratiques Mortuaires. Paléolithique – Mésolithique – Néolithique », 12-16 septembre 1999, Leuven, ERAUL 102 (79-86). Liège.

 

Redakcje monografii zbiorowych:

Kowalewska-Marszałek H. (red.). (2017). Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 1: Studia i materiały, Vetera et Nova, 8. Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H., Cyngot D. (red.). (2017). Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie: neolityczna osada obronna (badania 1981-1989), cz. 2: Katalog źródeł, Vetera et Nova, 8. Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN.

Kowalewska-Marszałek H., Włodarczak P. (red.). (2011). Kurhany i obrządek pogrzebowy w IV – II tysiącleciu p.n.e. Kraków-Warszawa.

 

Wybrane ukończone projekty:

2012-2017: Projekt „Vetera et nova. Opracowanie archeologicznych materiałów źródłowych nowymi metodami badawczymi”. NPRH Nr 11H 11 021080. Kierownik: Zofia Sulgostowska, dr hab. prof. nadzw. IAE PAN), zad. 3: „Sandomierz – Wzgórze Zawichojskie”.

W ramach projektu opracowano i opublikowano całość materiałów archeologicznych z badań na stanowisku Wzgórze Zawichojskie w Sandomierzu, prowadzonych w latach 1981-1989 pod kierunkiem H. Kowalewskiej-Marszałek. Monografia dwuczęściowa (por. wyżej).

2001-2008 – Projekt polsko-francuski „Méthodes d’études des sépultures préhistoriques: analyse spatiale et taphonomie des restes humains (l’exemple du cimetière de Kichary Nowe)”, we współpracy z Laboratoire de l’Anthropologie des Populations du Passé, Université  Bordeaux 1, CNRS – UMR 5199. Koordynator projektu ze strony polskiej.

2009-2012 –  Projekt francusko-polski PICS „Funeral rites in the Later Prehistory and Protohistory. An archaeothanatological approach”, we współpracy z Laboratoire de l’Anthropologie des Populations du Passé, PACEA, Université  Bordeaux 1, CNRS – UMR 5199. Koordynator projektu ze strony polskiej.

Od roku 2009 – Projekt szwedzko-polski – Research Programme „Individual Relations – cultural diversity and interaction In Neolithic Poland”, realizowany we współpracy z Archaeological Research Laboratory of Stockholm University, Stockholm, Sweden. Uczestnik projektu.

2014 – Współudział w realizacji projektu edukacyjnego „Agri-CULTURA pierwszych rolników. Powrót do przeszłości. Odtwarzanie pradziejów za pomocą animacji komputerowych – warsztaty edukacyjne dla dzieci” (w ramach V edycji Akademii Orange). Koordynator: mgr Katarzyna Radziwiłko, doktorantka IAE PAN.

Projekt obejmował cykl wykładów na temat początków rolnictwa, zwiedzanie stanowisk archeologicznych, zajęcia plastyczne oraz realizację czterech filmów animowanych.

 

Nagrody i stypendia:

- Medal 60-lecia IAE PAN

Stypendia:

- Włochy: 1988 (stypendium CNR).

- Francja: 1994, 1999, 2000, 2002, 2008 (stypendium Mellon Foundation, Maison des Sciences de l’Homme oraz École des Hautes  Études en Sciences Sociales).

 

Członkostwo w organizacjach:

European Association of Archaeologists;

Towarzystwo Naukowe Sandomierskie