PhD Tomasz Olszacki

Department of Research on Ancient Technologies

e-mail: t.olszacki(at)iaepan.edu.pl

Research interests

• Historical archaeology, history of medieval and post-medieval architecture.
• Castellological research, issues of the development of residential-defensive architecture in Poland, including in particular broadly understood research on royal residences in archaeological-architectural, artistic and social terms.
• Archaeology and architecture of castles and manors of Central Poland, historical Sandomierz earth and Mazovia.
• Conservation issues: doctrine versus practice, architectural, construction and functional issues in the context of current revitalisation of castles and manors.
• Research on the culture of the nobility of the 2^nd half of the 18^th century to the 1^st half of the 20^th century and its legacy, primarily in the Nadpilicze region.

Selected bibliography

Books

• Olszacki T. 2013. Zamek królewski w Sieradzu. Dzieje-badania-architektura, Sieradz.
• Machajewski H., Olszacki T., Wyrwa A. M. 2014. Dzieje Wielenia do czasów wczesnonowożytnych (XVI w.), Wieleń.
• Olszacki T., Różański A. 2015. Zamek w Gołańczy. Dzieje i architektura od połowy XIV po schyłek XVIII stulecia, Gołańcz.
• Olszacki T., Różański A. 2018. Góra Zamkowa w Wyszogrodzie. Mazowiecki ośrodek władzy od XIII do końca XVIII wieku, Poznań.

Articles

• Lechowicz Z., Olszacki T. 2006-2007. Wyniki badań archeologicznych kaplic św. Antoniego i św. Rocha w Łodzi-Łagiewnikach, „Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne” 10, p. 423-449.
• Olszacki T. 2008, Zamek w Besiekierach – wybrane elementy zabudowy w świetle źródeł pisanych, ikonograficznych i nowych badań terenowych, „Rocznik Łódzki” 55, p. 157-173.
• Olszacki T. 2008, Mandragora w kolegiacie opatowskiej, „Biuletyn Historii Sztuki” 70, p. 177-185.
• Olszacki T. 2010. Hrad v městě Koło na pozadí problematiki staveb pravděpodobně založenych Přemyslovci v Polsku, „Castellologica Bohemica” 12, p. 69-77.
• Olszacki T. 2011. O trzech zamkach ziemi dobrzyńskiej w piętnaście lat później, „Rocznik Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej w Rypinie” 2, p. 119-152.
• Olszacki T., A. Różański A. 2011. Zamek w Gołańczy na Pałukach w świetle nowych badań (sezony 2009 i 2010), „Wielkopolskie Sprawozdania Archeologiczne” 12, p. 343-371.
• Kajzer L., Olszacki T. 2011. Zamek w Pyzdrach w świetle badań archeologiczno-architektonicznych, „Fontes Archaeologici Posnanienses” 47, p. 255-292.
• Olszacki T. 2012. Średniowieczny zamek królewski w Poznaniu: perspektywy badań i możliwości interpretacji, „Wielkopolskie Sprawozdania Archeologiczne” 13, p. 237-259.
• Olszacki T., Lasek P. 2012. Zanim powstała Rzeczpospolita - zamki Królestwa Polskiego w dobie późnego średniowiecza, „ΚΡАЯЗΗΑӮЧЬЯ ЗАПІϹΚΙ” 8, p. 61-76.
• Olszacki T., Olejnik J., Serafin J. 2012. Pałac królewski w Szydłowie (tzw. sala rycerska): budowla niedorzeczna czy niezrozumiana?, „Zeszyty Sandomierskie” 33, p. 31-39.
• Andrzejewski A., Kajzer L., Olszacki T. 2012. Zamek królewski w Pyzdrach w świetle dotychczasowych badań archeologiczno-architektonicznych. Wstęp do problematyki badawczej, „Wielkopolski Biuletyn Konserwatorski” 5, p. 205-216.
• Olszacki T. 2014. Zamek w Pyzdrach, czyli o …formach najwyższej rangi, „Kronika Wielkopolski” nr 2 (50), p. 55-64.
• Łukasik S., Krenz-Niedbała M., Zdanowicz M., Różański A., Olszacki T. 2019. Victims of a 17th century massacre in Central Europe: Perimortem trauma of castle defenders, „International Journal of Osteoarchaeology” 29 (2), p. 281-293.
• Olszacki T., Różański A. 2021. Residential tower of the Koło castle in the light of the latest archaeological research, „Archaeologia Historica Polona” 29, p. 91-112.
• Piaskowska B., Prarat M., Różański A., Olszacki T., Schaaf U. 2022. The ruins of the castle in Koło in the light if the latest Architectural and archaeological research, and their conservation issues, „Architectus” 4, p. 47-58.
• Olszacki T. 2023, Między Hofburgiem a Wawelem. Zamek na wyspie w Ćmielowie w świetle badań archeologiczno-architektonicznych przeprowadzonych w latach 2022-2023, „Rocznik Ostrowiecki” 3, p. 15-44.
• Olszacki T. 2024. Culinary Topography of the Castle in Sieradz (Central Poland) in the Early Modern Period (16th Cenury – 1st Half of the 17th Cenury), „Fasciculi Archaeologiae Historicae” 37, p. 75-92.

Chapters in edited volumes

• Olszacki T. 2008. Kontynuacja średniowiecznych zwyczajów pątniczych na przykładzie flasz pielgrzymich z przełomu XIX/XX wieku. In: Podróżnicy-fundatorzy-święci, ed. T. Ratajczak, Poznań, p. 100-110.
• Olszacki T. 2009. Ostrzeszów, Złotoria i Koło, czyli o poszukiwaniu zależności formalno-funkcjonalnych w zamkach Kazimierza III Wielkiego. In: Broń i wojna w dziejach człowieka, ed. K. Badowska, W. Wasiak, P. Łuczak, Łódź, p. 181-195.
• Olszacki T., Pietrzak J. 2009. Architektura zamku. In: Zamek w Radzikach Dużych na ziemi dobrzyńskiej, ed. L. Kajzer, Rypin, p. 111-128.
• Kajzer L., Olszacki T., Pietrzak J. 2009. Zamek na tle porównawczym. In: Zamek w Radzikach Dużych na ziemi dobrzyńskiej, ed. L. Kajzer, Rypin, p. 129-149.
• Olszacki T. 2010. Kazimierz Wielki jako „książę” europejskiego Trecenta. Szkic do portretu. In: Terra Barbarica. Studia ofiarowane Magdalenie Mączyńskiej w 65. rocznicę urodzin, ed. A. Urbaniak, R. Prochowicz, I. Jakubczyk, M. Levada, J. Schuster, Łódź-Warszawa, p. 719-730.
• Andrzejewski A., Kajzer L., Olszacki T. 2010, Pałac w Koniecpolu-Chrząstowie, województwo śląskie, w świetle wstępnych badań archeologicznych. In: Badania Archeologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w latach 2007-2008, ed. E. Tomczak, Katowice, p. 239-246.
• Olszacki T. 2011. Rezydencje królewskie prowincji małopolskiej w XIV wieku – możliwości interpretacji. In: II Forum Architecturae Poloniae Medievalis, ed. K. Stala, Kraków (Czasopismo Techniczne. Politechnika Krakowska 108, z. 7-A), p. 251-297.
• Kajzer L., Olszacki T. 2011. Mazowieckie zamki w Gostyninie i Sochaczewie na tle problematyki zamków starościńskich Krzysztofa Szydłowieckiego. In: Fundacje kanclerza Krzysztofa Szydłowieckiego. Z dziejów budownictwa rezydencjonalno-obronnego na terenie dawnego województwa sandomierskiego, ed. W. Iwańczak, R. Kubicki, D. Kalina, Kielce-Ćmielów, p. 49-62.
• Olszacki T., Lasek P. 2011. Wieża mieszkalna w Kole i jej problematyka badawcza. In: Non sensistis gladios. Studia ofiarowane Marianowi Głoskowi w 70. rocznicę urodzin, Łódź, p. 601-622.
• Olszacki T. 2012. Zamek w Kole w świetle wyników badań archeologicznych (1977-1983)
  i nowych interpretacji. In: Królewskie miasto Koło. Studia w 650. rocznicę lokacji miasta, ed. I. Skierska, Koło, p. 105-174.
• Kajzer L., Olszacki T. 2012. Możni i ich wieże. In: Zawisza Czarny. Rycerz najsławniejszy i najdzielniejszy, ed. T. Giergiel, Warszawa, p. 167-207.
• Andrzejewski A., Kajzer L., Nierychlewska A., Olszacki T. 2012. Badania rezydencji w Koniecpolu-Chrząstowie, województwo śląskie. In: Badania archeologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w latach 2009-2010, ed. E. Tomczak, Katowice, p. 123-132.
• Olszacki T. 2013. Kazimierzowskie zamki na Niżu Polskim: próba klasyfikacji. In: Interdyscyplinarne badania założeń rezydencjonalnych i obronnych, ed. P. Sypczuk, Warszawa („Studia i Materiały Archeologiczne”, suplement 2), p. 114-141.
• Olszacki T. 2014. Rezydencje Andegawenów po obu stronach Karpat. Wstęp do badań. In: Zamki w Karpatach, ed. J. Gancarski, Krosno 2014, p. 45-99.
• Olszacki T. 2015. Zamek w Nowym Korczynie: średniowieczna rezydencja Jagiellonów i jej dzieje budowlane. In: Patronat artystyczny Jagiellonów, ed. M. Walczak, P. Węcowski, Kraków, p. 161-195.
• Olszacki T. 2017. Ostatnie palatium? Królewski pałac w Szydłowie w świetle najnowszych badań. In: Gemma Gemmarum. Studia dedykowane Profesor Hannie Kóčce-Krenz, cz. 2, ed. A. Różański, Poznań, p. 955-993.
• Olszacki T., Różański A. 2017. Badania terenowe zamków z obszaru Wielkopolski i Polski Centralnej w XXI wieku. In: Gemma Gemmarum. Studia dedykowane Profesor Hannie Kóčce-Krenz, cz. 2, ed. A. Różański, Poznań, p. 995-1048.
• Olszacki T. 2019. Itinerarium Kazimierza Wielkiego – perspektywa kastellologiczna. In: Wielkie murowanie. Zamki w Polsce za Kazimierza Wielkiego, ed. A. Bocheńska, P. Mrozowski, Warszawa (Colloquia Castrensia, t. II), p. 31-65.
• Olszacki T. 2019. Średniowieczny zamek królewski w Pyzdrach (w dekadę po zakończeniu badań terenowych). In: Wielkie murowanie. Zamki w Polsce za Kazimierza Wielkiego, ed. A. Bocheńska, P. Mrozowski, Warszawa (Colloquia Castrensia, t. II), p. 133-151.
• Lasek P., Olszacki T., Ratajczak T. 2019. Residential Towers in Urban and Suburban Royal and Magnate’s Residences in the Kingdom of Poland between 1300 and 1500. In: Urbs Turrita. Urban Towers in Medieval and Renaissance Europe, ed. R. Oram, Donington, p. 108-119.
• Olszacki T., Różański A., Łukasik S., Krenz-Niedbała M. 2019. Szwedzkie oblężenie zamku w Gołańczy 3 maja 1656 roku w świetle źródeł pisanych oraz badań archeologicznych i antropologicznych. In: Residentiae tempore belli et pacis. Materiały do badań i ochrony założeń rezydencjonalnych i obronnych, ed. P. Lasek, P. Sypczuk, Warszawa, p. 198-225.
• Olszacki T. 2021. Między wieżami – z nowych badań nad początkami zamku szydłowskiego. In: Studia z historii i archeologii architektury. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesorowi Zbigniewowi Pianowskiemu w 70. rocznicę urodzin, ed. P. Gorazd-Dziuban, P. Kocańda, A. Rozwałka, Rzeszów, p. 351-376.
• Kuźnicki T., Olszacki T. 2022. Kamieniecka Teresa Berta Nepomucena h. Pilawa (1869-1941). In: Radomszczański Słownik Biograficzny, vol. III, ed. G. Mieczyński, Radomsko, p. 85-86.
• Kuźnicki T., Olszacki T. 2022. Kamieniecki Władysław Cezariusz Konstanty h. Pilawa (1871-1953). In: Radomszczański Słownik Biograficzny, vol. III, ed. G. Mieczyński, Radomsko, p. 86-88.
• Olszacki T. 2023. Zamek „górny” w Wolborzu w świetle najnowszych badań terenowych i ich interpretacji (zagadnienia wstępne). In: 750-lecie nadania Wolborzowi praw miejskich. Księga pamiątkowa, Łódź, p. 43-67.
• Olszacki T. 2023. Pałac królewski w Szydłowie – gmach salowy z przełomu XIV i XV w. na tle porównawczym. In: Zamki w Polsce u progu nowych czasów. Transformacje i fundacje w XV w., ed. A. Bocheńska, P. Mrozowski, Warszawa, p. 47-75 (Colloquia Castrensia, vol. III).

Museum and conservation projects:

• 2014: Concept, design and content for the educational trail station „Castle Hill” Cultural Park in Sieradz (co-author: Rajski P., partnership: Sieradz City Hall).
• 2015: Author of the „Concept of revitalization of the Royal Palace in Szydłów” adopted by the Świętokrzyskie Voivodeship Conservator of the Monuments and implemented in general outline during conservation and construction activities in 2018-2019.
• 2016: Participation (together with Różański A.) in preparing the funeral of 25 victims of the Polish-Swedish War (the so-colled Deluge) exhumed in 2014 from the area of the courtyard of the castle in Gołańcz, preparation of the content accompanying the burial, designation of an appropriate location for grave in the historical and conservation context, consultation on the designs of the tombstone [partnership: Wielkopolska Voivodeship Office, Wielkopolska Military Museum, Gołańcz City and Commune Office].
• 2018-2020: Concept, script, authorship of content, consultation during the implementation of the „Museum of Royal Castles in Szydłów” [Partnership: Szydłów City and Commune Office, Uta S., Pituła K.].
• 2019-2021: Management of the project „Manor and village. Restoring memory” as a result of which, “The Chamber of Noble Traditions in Pągów” was established, presenting the history of the manor and the noble families living there in a revitalised interior from 2^nd half of the 18^th century [co-authored by Olszacka A., partnership: Local Action Group “Region Włoszczowski”].
• 2022-2023: Concept, script and content for a permanent popular science poster exhibition at Świny Castle [co-author Rajski P, partnership: Zamek Świny Sp. z o.o.].
• 2023: Co-design and selection of content for the monument commemorating the castle in Wolbórz (model, texts, selection of artifacts for the mini-lapidarium) [co-authorship: Krzeszowiec D., Gajda M., partnership: Wolbórz City Hall].
• 2023-2024: Creation of a concept for the revitalisation of the Castle Ćmielów in the form of a ruin adapted according to the classic English school of conservation, as well as supervision and participation in conservation and construction works on this monument [co-authorship: Chorowska M., Krzeszowiec D., partnership: Zarębscy A. i T. M.].
• 2023-2024: Content, projects, analysis and selection of artifacts for the permanent exhibition “What was before the palace? The archaeology of the Sanniki park” located in the Fryderyk Chopin European Artistic Centre in Sanniki [co-authorship: Paczkowski M., Ściborowska M., Różański A., partnership: State Archaeological Museum in Warsaw, F. Chopin ECA in Sanniki].
• 2025: Content, projects, analysis and selection of artifacts, consultation for the exhibition „Arcem Hereditariam. History of the Castle in Ćmielów” at the Wielopolski Palace in Częstocice (Historical and Archaeological Museum in Ostrowiec Świętokrzyski) [co-authored by: Wójcik Ł., Kaptur K., Stępień U.].
• 2025: Participation in the Board for the Revitalization of the Castle in Janowiec nad Wisłą [established by the Castle Museum in Janowiec].

Popularisation

• A series of articles on archaeological research and selected historical issues concerning City Szydłów (świętokrzyskie voivodeship) published in the local newspaper “Kurier Szydłowski” in 2015-2020.
• A series of several dozen films reporting „on live” archaeological research and related to the popularisation of the monuments of Szydłów and Castle Ćmielów made available on streaming platforms and in social media (e.g. #Archeolog w Szydłowie, #Polak w Szydłowie, #Filmowe SzydLove, #Na Zamkowej).
• Initiating and maintenance on social media of pages extensively reporting on archaeological research and historical and cultural contexts concerning the archaeological sites (e.g. #Szukamy zamku dla Kasztelana. Archeologiczne badania w Sierpcu; #Zamek królewski w Kole).
• Managing “The Chamber of Noble Traditions in Pągów” and the related social-cultural website #Dwór w Pągowie – woj. łódzkie [cooperation: Olszacka A.]
• Conducting occasional lectures, mainly concerning the castles under study, addressed to local communities, school children, youth and local representatives, often combined with organisation of temporary exhibitions or “open days” during excavations.