• Polski
  • English
  • AA+A++
» Instytut » Struktura » Ośrodki » Ośrodek Archeologii Pradziejowej » Pracownicy » Dr Kamil Nowak
Dr Kamil Nowak
Kamil Nowak

Dr Kamil Nowak

Ośrodek Archeologii Pradziejowej
e-mail: k.nowak(at)iaepan.edu.pl

logo ORCID  https://orcid.org/0000-0002-8137-0059

https://www.researchgate.net/profile/Kamil-Nowak-7

https://oeaw.academia.edu/KamilNowak

Zainteresowania badawcze:
Jestem archeologiem specjalizującym się w metalurgii późnej epoki brązu i wczesnej epoki żelaza w Europie Środkowej. Moje badania koncentrują się na różnych aspektach archeometalurgii miedzi i jej stopów, w tym na badaniach proweniencji, analizie technologii produkcji i śladów z nią związanych na zabytkach metalowych i narzędziach używanych w odlewnictwie. Interesują mnie również kwestie fenomenów związanych pośrednio z metalurgią – badania tzw. grobów i skarbów metalurgów.

Wybrane publikacje:

Artykuły w czasopismach:

  • Nowak K., Sych, D., Badura, B., Derkowski, P. (2025) The metalwork hoard from Czarków, Gliwice District, Silesian Voivodeship: discovery context, elemental composition, and wear analysis, Sprawozdania Archeologiczne, 77(1), 235–265. https://doi.org/10.23858/SA/77.2025.1.4131
  • Baron J., Nowak K. (2025) Cross-crafting in standardized and customized metallurgy. Some examples from Bronze Age Poland, World Archaeology 56(3), 365–382. https://doi.org/10.1080/00438243.2025.2556053
  • Nowak K., Gan P., Stos-Gale Z., Cywa K., Karasiński J. (2025) “You Load Sixteen Tons, What Do You Get?” The Jodłowno Hoard (Pomerania, Poland) as Evidence of Long-Distance Contacts in the Early Iron Age, Archaeometry 1–19. https://doi.org/10.1111/arcm.70036
  • Nowak K., Stos-Gale Z. A., Bartz W., Maciejewski M., Gackowski J., Karasiński J., Kuźbik R., Purowski T., Sobieraj J., Hoffmann M., Badura B., Stolarczyk T. (2025) Metallurgy in first millennium BC Poland: insights from metal production, trade networks, and landscape archaeology, Antiquity. Published online 2025:1–10. https://doi.org/10.15184/aqy.2025.10128
  • Nowak K., Stos-Gale Z. A., Maciejewski M., Baron J., Przepióra P., Karasiński J., Pabian, G. (2025) Local and non-local metal supply strategies in the Early Iron Age. Case study: the Wicina fortified settlement and the Bieszków hoard, western Poland, Praehistorische Zeitschrift, 2025. https://doi.org/10.1515/pz-2025-2022
  • Sabatini S., Nordvall L., Nowak K., Stos-Gale Z., Oudbashi O., Sobieraj J., Karasiński J., Wranning P. (2025) Iron age metal trade between the Atlantic and the Baltic Sea: new insights from the first complete plano-convex ingot found in Sweden and ingot rods from the Iława Lakeland in northeastern Poland, Journal of Archaeological Science: Reports 66, 105312. https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2025.105312
  • Baron J., Nowak K., Grześkowiak M., Horváth A., Sinkowski S., Sych D. (2025) Halberds of power: an Early Bronze Age hoard from Muszkowo in Poland. Antiquity. 2025;99(406):e31. doi:10.15184/aqy.2025.67
  • Bartz W., Nowak K., Stolarczyk T., Baron J. (2025) For special purposes only: Ceramic casting moulds from the late Bronze and Early Iron Age metallurgical workshop in Grzybiany (SW Poland), Archaeometry 67(2), 482–501. DOI: 10.1111/arcm.13017
  • Orlińska G., Nowak K. (2024). A Late Bronze Age Hoard from Nowa Górna, Błonie Commune, Warsaw West County, Wiadomości Archeologiczne LXXV, 275–366 https://doi.org/10.36154/wa.75.2024.04
  • Baron J., Nowak K. (2024) Shifting techniques in perforating animal teeth and metal objects. Some examples from Early Bronze Age contexts, Sprawozdania Archeologiczne, 76(1), 615–628. https://doi.org/10.23858/SA/76.2024.1.3716
  • Nowak K., Sych D. (2024) Traceology of metalwork - limitations and new perspectives, Sprawozdania Archeologiczne, 76(1), 99–121. https://doi.org/10.23858/SA/76.2024.1.3569
  • Stasik M., Baron J., Nowak K. (2024) Impacts of working bone and antler on a bronze knife: Experimental and use-wear studies, Journal of Archaeological Science: Reports 55, 104494, https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2024.104494
  • Nowak K., Rola J., Towarek A., Wagner B. (2023) Siekierka z piętką typu nordyjskiego „ze Szczecina”. Głos w dyskusji na temat obecności replik w zbiorach muzealnych, Archeologia Polski 68, 357–369. DOI: 10.23858/APol68.2023.012
  • Nowak K., Gan P. (2023) Early Iron Age hoard from Jodłowno, Northern Poland, Communicationes Archaeologicae Hungariae 2023, 105–119. https://doi.org/10.54640/CAH.2023.105
  • Nowak K., Gan P. (2023) The Early Iron Age hoard from Jodłowno (pow. gdański), northern Poland. Technological study of the metal raw materials, Archäologisches Korrespondenzblatt 53/3, 333–347. https://doi.org/10.11588/ak.2023.3.101725
  • Nowak K., Baron J., Michalik J., Sych D., Grześkowiak M., Kurka G. (2023) Skarby przedmiotów metalowych z Dargobądza i Kamienia Pomorskiego w zbiorach Muzeum Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim, Materiały Zachodniopomorskie. Nowa Seria 19, 201–219. DOI 10.62076/MZP00009
  • Nowak K., Stolarczyk T., Stos-Gale Z., Baron J., Derkowska K., Derkowski P., Miazga B., Woodhead J., Karasiński J., Maas R. (2023) Question of local exploitation of copper ore deposits in the Urnfield time in Poland, Frontiers in Earth Science 11:1184949. doi: 10.3389/feart.2023.1184949
  • Nowak K., Tarbay J. G., Stos-Gale Z. A., Derkowski P., Sielicka K. (2023) A complex case of trade in metals: The origin of copper used for artefacts found in one hoard from a Late Bronze Age Lusatian Urnfield Culture in Poland, Journal of Archaeological Science: Reports 49, 103970. https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2023.103970
  • Nowak K., Sielicka K., Miazga B. (2022) Hoard from Paszowice, Lower Silesia. Analysis of (non)use-wear and manufacture traces, Archeologia Polski 67, 81–115. DOI: 10.23858/APol67.2022.004
  • Nowak K., Tarbay J. G., Maróti B., Kis Z., Káli G. (2022) Czekan z tarczowatym obuchem z Ciska: śmiercionośna broń czy oznaka prestiżu?, Rocznik Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Archeologia 23, Bytom, 85–110.
  • Nowak K., Stos-Gale Z. A., Stolarczyk T., Miazga B. (2022) The Late Bronze Age 'metallurgists' graves’ in south-western Poland. Tracing the provenance of the metal raw material using casting moulds, Journal of Archaeological Science: Reports 42, e103393. https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2022.103393
  • Derkowska K., Świerk M., Nowak K. (2021) Reconstruction of Copper Smelting Technology Based on 18–20th-Century Slag Remains from the Old Copper Basin, Poland. Minerals 11, 926. https:// doi.org/10.3390/min11090926
  • Baron J., Maciejewski M., Miazga B., Nowak K., Sych D. (2020) More Bronze Age, less bronze: copper axes in the late Bronze Age hoard from Karmin in SW Poland. Antiquity 94 (377), 1–8.
  • Baron J., Puziewicz J., Nowak K., Sych D., Miazga B., Ziobro M. (2020) Same but different. Composition, production and use of bronze arrowheads from the Late Bronze Age deposit from Wrocław-Widawa in SW Poland. Journal of Archaeological Science: Reports 32, e102459
  • Sych D., Nowak K., Maciejewski M., Miazga B., Baron J. (2020) Influence of conservation of copper and bronze artefacts on traces of production and use-wear. Archaeological and Anthropological Sciences 12, 141
  • Nowak K., Baron J., Puziewicz J., Ziobro M. (2019) Multi-faceted analysis of metal sickles from the late Bronze Age scrap deposit found in Paszowice, SW Poland, Geochemistry. Chemie der Erde 73(3), 446–452
  • Nowak K. (2018) Badania nad rekonstrukcją sposobów wytwarzania wybranych typów narzędzi metalowych w późnej epoce brązu: dwuczęściowe gliniane formy odlewnicze, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne 60.2, 97–124. DOI: 10.34616/ssa.2018.60.2.97.124
  • Baron J., Miazga B., Nowak K. (2014) Functions and contexts of Bronze Age metal casting moulds from Poland, Bulletin de la Société préhistorique française, 111, 2, 325–338

Rozdziały w monografiach zbiorowych:

  • Nowak K., Ialongo N. (2024) Late Bronze Age hoard from Nowe Kramsko. Is there a method in fragments? W: M. Maciejewski, J. G. Tarbay, K. Nowak (red.), Current Research on European Bronze and Iron Ages Hoards. New Approaches in Archaeology 4, Brepols, 131–148
  • Nowak K., Stos-Gale Z., Derkowski P., Stolarczyk T. (2024) Interpretation of the lead isotope and chemical analyses of the copper-based artefacts from Lower Silesia. W: M. Gavranović, M. Mehofer (red.), Bronze Age Metallurgy. Production – Consumption – Exchange. Proceedings of the Workshop “UK-Gespräche” at the Austrian Academy of Sciences: 20th Anniversary of the Archaeometallurgical Laboratory at VIAS, University of Vienna, May 2019. Oriental and European Archaeology 32, 185–201
  • Nowak K. (2024) Badania traseologiczne przedmiotów brązowych odkrytych na cmentarzysku ludności kultury łużyckiej w Opolu-Groszowicach. W: T. Purowski (red.), Birytualne cmentarzysko z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza odkryte w Opolu-Groszowicach. Badania w latach 1967 i 1969, 293–304. Warszawa
  • Nowak K. (2024) Analiza traseologiczna zabytków metalowych z cmentarzyska w Domasławiu- Chrzanowie, gm. Kobierzyce, pow. Wrocławski. W: A. Józefowska, K. Nowaczyk, L. Nowaczyk, M. Anioła, A. Zarzycka-Anioła (red.), Cmentarzysko z epoki brązu w Domasławiu 10/11/12 i Chrzanowie 4, pow. wrocławski. Vol. 4, 383–394. Wrocław – Pękowice
  • Maciejewski M., Nowak K. (2022) Hoards, metallurgy and points. Proposal of an analytical tool for describing hoards with components related to metalworking. W: D. Hofmann, F. Nikulka, R. Schumann (red.), The Baltic in the Bronze Age: Regional Patterns, Interactions and Boundaries, Sidestone Press, 123–143
  • Nowak K. (2020) Badania śladów produkcji oraz śladów użytkowania zachowanych na przedmiotach ze skarbu z Marcinowic. W: A. Michalak, E. Przechrzta (red.), Marcinowice. Skarb przedmiotów metalowych z wczesnej epoki brązu, Zielona Góra, 75–99
  • Nowak K. (2019) Analiza traseologiczna przedmiotów brązowych wchodzących w skład skarbu z Nowego Kramska. W: A. Michalak, J. Orlicka-Jasnoch (red.), Skarb z Nowego Kramska. Analizy. Konteksty, Zielona Góra, 179–196
  • Nowak K. (2019) Rekonstrukcja produkcji i sposobu użycia „płyty modelowej” z Nowego Kramska. W: A. Michalak, J. Orlicka-Jasnoch (red.), Skarb z Nowego Kramska. Analizy. Konteksty, 197–204

Monografie (wieloautorskie):

  • Blajer W., Bochnak T., Cywa K., Garbacz-Klempka A., Glinianowicz G., Jurecki P., Kotowicz P., Kuropka P., Łucejko J. J., Maciejewski M., Mueller-Bieniek A., Nowak K., Przybyła M. M., Skowron K. (2022) Ku czci bogów i ludzi: skarby z okolic Sanoka. Studium interdyscyplinarne, Lublin-Sanok
  • Stolarczyk T., Paruzel P., Łaciak D., Baron J., Hałuszko A., Jarysz R., Kuźbik R., Łucejko J. J., Maciejewski M., Nowak K. (2020) Czernikowice. Cmentarzyska z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza, Legnica
  • Baron J., Maciejewski M., Jarysz R., Kuźbik R., Łaciak D., Łucejko J. J., Mackiewicz M., Miazga B., Nowak K., Sych D. (2019) Phenomenon of repetition. Deposits from Karmin = Karmin Fenomen powtarzalności, Wrocław

Redakcje monografii zbiorowych:

  • Maciejewski M., Tarbay J. G., Nowak K. (red.) (2024) Current Research on European Bronze and Iron Ages Hoards, New Approaches in Archaeology 4, Brepols
  • Nowak K., Stolarczyk T. (red.) (2016) Metalurdzy znad Kaczawy. Cmentarzysko ciałopalne z epoki brązu odkryte w Legnicy przy ul. Spokojnej, Legnica

 

Nagrody i stypendia:

  • 2021 – 2024 Stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców

 

Staże zagraniczne, wymiany, pobyty badawcze:

  • 14.08.2023 – 13.11.2023. Department of Historical Studies, University of Gothenburg, Szwecja. Pobyt badawczy w ramach projektu Sonatina 5, NCN
  • 01.07.2023 – 31.07.2023 Austrian Academy of Sciences, Horizon Europe Incoming Fellowship. Pobyt badawczy w Austriackim Instytucie Archeologicznym w celu przygotowania wniosku projektowego
  • 01.04.2023 – 30.06.2023 Department of Archaeology and Heritage Studies, Aarhus University, Dania. Projekt: Looking for traces of interregional contacts. Research on the manufacturing technology of selected Late Bronze Age and Early Iron Age types of ornaments in the Baltic Sea Region, finansowany przez IDUB, UMK w Toruniu
  • 2012 – 2018 Wyjazdy na studia i praktyki w ramach programu Erasmus i Erasmus+: Freie Universität Berlin, Institut für Prähistorische Archäologie; Freies Institut für Angewandte Kulturwissenschaften, Dr. Elisabeth Ida Faulstich; Eberhard Karls Universität Tübingen, Institut für Ur- und Frühgeschichte und Archäologie des Mittelalters
  • 20.08 – 14.09.2012 24th International Archaeological Summercamp Xanten, Colonia Ulpia Traiana, Xanten, Germany

 

Prowadzone projekty badawcze (kierownik):

  • Sonata 20, NCN. Projekt: Metal i jego pochodzenie. Badania źródeł miedzi wykorzystywanej na ziemiach polskich w późnej epoce brązu i wczesnej epoce żelaza (UMO-2024/55/D/HS3/03006)
  • 01.01.2025-31.12.2026. Seal of Excellence Post Doctoral Fellowships @OeAW 2024, Austrian Archaeological Institute, Austrian Academy of Sciences. Projekt: Metallurgy – Technology – Exchange. Looking for interconnectivity and shape-based metal economy in the Late Bronze Age
  • 05.11.2021 – 04.11.2024. Sonatina 5, NCN, Instytut Archeologii, UMK w Toruniu. Projekt: Technologia produkcji odlewniczej oraz pochodzenie surowca metalicznego w późnej epoce brązu i wczesnej epoce żelaza. Charakterystyka wybranych regionów metalurgicznych na terenie Polski (UMO-2021/40/C/HS3/00097)
  • 26.07.2018 – 25.01.2022. Preludium 14, NCN, Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski. Projekt: Organizacja produkcji metalurgicznej w późnej epoce brązu i wczesnej epoce żelaza na terenie ziem polskich (UMO-2017/27/N/HS3/01097)
  • Integrated Platform for the European Research Infrastructure ON Cultural Heritage 2019 (IPERION CH), Horizon 2020. Projekt "The Axes from the North. Archaeometallurgical Characterization of Bronze Age Disc Butted Axes from Poland (BAXES)" (BRR_ 574_IP). We współpracy z: János Gábor, Boglárka Maróti, Arkadiusz Muła, Piotr Kotowicz, Beata Badura
  • E-RIHS.pl (the European Research Infrastructure for Heritage Science, Polska) MOLAB/FIXLAB PL (szósta i ósma edycja – 2022 i 2024 r.). Projekty: Sierp w oprawie drewnianej z Żuławki Małej. Technologia produkcji narzędzi rolniczych w epoce brązu oraz Nie wszystko złoto, co się świeci? Badania archeometryczne ozdób pochodzących z kontekstów sepulkralnych. We współpracy z: Barbara Wagner, Aldona Garbacz-Klempka, Jarosław Rola, Eryk Bunsch, Anna Józefowska-Domańska

 

Uczestnictwo w projektach (wykonawca):

  • Opus 21, NCN. Grant Biografie skarbów. Wieloaspektowa analiza zespołów przedmiotów metalowych związanych z monumentalnymi konstrukcjami. Studium przypadków z późnej epoki brązu i wczesnej epoki żelaza (UMO-2021/41/B/HS3/00038). PI – Marcin Maciejewski, UMCS w Lublinie
  • Opus 12, NCN. Grant Społeczność, tożsamość, rytuał. Interdyscyplinarny wzorzec postępowania badawczego w studiach nad cmentarzyskami ciałopalnymi ludności kultury łużyckiej (UMO-2016/23/B/HS3/00450), 2017-2020. PI – Justyna Baron, Uniwersytet Wrocławski
  • Udział w siedmiu projektach badawczych finansowanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Ochrona zabytków archeologicznych, lata 2016-2024. Moje zadania: analiza traseologiczna, typologiczna i chronologiczna, archeologia eksperymentalna

 

Organizacja konferencji i spotkań:

  • Od 2018 – Spotkania Zespołu Badań nad Zjawiskiem Masowego Deponowania Dóbr. Współpraca z prof. W. Blajerem (UJ) i dr. M. Maciejewskim (UMCS). Osiem spotkań (Wrocław, Gorzów, Lublin, Świdnica, Poznań, Bielsko Biała, Sanok, Toruń).
  • Współorganizacja pierwszej konferencji Polska w czasach pól popielnicowych, 20-22.09.2017, Wrocław (J. Baron, B. Krukiewicz, R. Kuźbik, D. Łaciak, M. Maciejewski)
  • Współorganizacja sesji na konferencjach EAA w 2021, 2023 i 2024 r.: Hoard in situ. The Archaeological Context for Understanding Metal Age Hoards, M. Nordez, M. Mélin, T. Mörtz, J. G. Tarbay; Interconnections between metal and non-metal assemblages and metal and non-metal objects in hoards; Current Research on Bronze and Iron Age Hoards, M. Maciejewski, J. G. Tarbay

 

Stowarzyszenia:

  • Od 2025 – the Society of Archaeological Sciences (SAS)
  • Od 01.01.2023 - do końca 2025 – Grupa badawcza Centrum Archeologii Stosowanej, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, program IDUB. Kierownik: K. Adamczak
  • Od 10.04.2018 – the European Association of Archaeologists (EAA), https://www.e-a-a.org/
  • Od 01.01.2012 – the European Association for the Advancement of Archaeology by Experiment (EXAR), http://www.exar.org/