Informacje o projekcie
Tytuł projektu: Archeologia sztuki. Od jaskiń do galerii: ewolucja wizualnej ekspresji
Numer projektu: WNK/SP/0352/2025/01
Komitet organizacyjny: dr hab. Ewa Bugaj, prof. UAM (Wydział Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), dr Anna Józefowska-Domańska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), dr Justyna Kolenda (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), dr Małgorzata Markiewicz (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), dr Agnieszka Seidel-Grzesińska (Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego)
Jednostka prowadząca projekt: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Źródło finansowania projektu: Konferencja naukowa finansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą Wektory Nauki; data podpisania umowy: 8.12.2025 r.; kwota finansowania projektu 62 050,00 zł; całkowita wartość projektu 78 050,00 zł.
Kontakt: m.markiewicz(at)iaepan.edu.pl; a.jozefowska(at)iaepan.edu.pl; j.kolenda(at)iaepan.edu.pl
Wykonawcy: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk; Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego; Muzeum Współczesne Wrocław
Charakterystyka projektu
Projekt zakłada organizację międzynarodowej konferencji naukowej pt. „Archeologia sztuki. Od jaskiń do galerii: ewolucja wizualnej ekspresji” (Archaeology of Art. From Caves to Art Galleries: The Evolution of Visual Expression), która odbędzie się w dniach 24–25 września 2026 roku we Wrocławiu, w siedzibie Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego. Wydarzenie organizowane jest wspólnie przez Instytut Archeologii i Etnologii PAN we Wrocławiu, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Muzeum Współczesne we Wrocławiu. Konferencja poświęcona sztuce pradziejowej, jako najwcześniejszej formie komunikacji wizualnej, dedykowana będzie pamięci wybitnego wrocławskiego archeologa, prof. Bogusława Gedigi (1933–2022), którego zainteresowania badawcze koncentrowały się m.in. wokół sztuki pradziejowej.
Planowana na 2026 rok konferencja stanowić będzie wydarzenie wyjątkowe w europejskim środowisku naukowym. Jej interdyscyplinarny charakter oraz międzynarodowy zasięg stworzą forum integrujące badaczy różnych dziedzin wokół problematyki wizualności i ekspresji artystycznej w dawnych społecznościach. Głównym założeniem konferencji jest ukazanie sztuki pradziejowej i jej dziedzictwa w szerokiej perspektywie badawczej, obejmującej zarówno archeologię, historię sztuki, antropologię kultury, jak i refleksję teoretyczną nad początkiem twórczości artystycznej. Spotkanie ma stworzyć przestrzeń do wymiany doświadczeń badawczych oraz dyskusji nad symbolicznymi znaczeniami sztuki pradziejowej, jej funkcjami rytualnymi i komunikacyjnymi, a także nad społecznym, kulturowym i środowiskowym kontekstem jej powstawania.
Uczestnicy podejmą także dyskusję na temat roli sztuki pradziejowej w kształtowaniu współczesnych wyobrażeń o przeszłości oraz nad jej wartościami estetycznymi i emocjonalnym oddziaływaniem na dzisiejszego odbiorcę. Szczególne miejsce w programie zajmą zagadnienia dotyczące współczesnych sposobów prezentacji i popularyzacji sztuki pradziejowej, zarówno w dyskursie naukowym i edukacyjnym, jak i w takich obszarach jak projektowanie graficzne, architektura, fotografia czy film.
Jednym z kluczowych celów konferencji będzie także zacieśnienie współpracy między środowiskiem naukowym, instytucjami kultury oraz twórcami, zwłaszcza w kontekście wykorzystania pradawnych form wyrazu w narracjach wystawienniczych, działaniach popularyzatorskich i praktykach artystycznych. Do udziału w konferencji zaproszeni zostaną przedstawiciele różnych dyscyplin, w tym archeolodzy, historycy i teoretycy sztuki, badacze kultury, a także artyści i projektanci, dla których dziedzictwo wizualne pradziejów stanowi źródło inspiracji lub pole reinterpretacji.
