Budowanie relacji i negocjowanie sprawczości z substancjami psychoaktywnymi wśród wyznawców religii Santo Daime w Brazylii

Informacje o projekcie

Tytuł projektu: Budowanie relacji i negocjowanie sprawczości z substancjami psychoaktywnymi wśród wyznawców religii Santo Daime w Brazylii
Numer projektu: 2019/33/N/HS3/02690, PRELUDIUM
Kierownik projektu: mgr Zuzanna Sadowska
Jednostka prowadząca projekt: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Źródło finansowania projektu: Narodowe Centrum Nauki (NCN)
Słowa kluczowe: zażywanie i nadużywanie substancji psychoaktywnych, model uzależnienia jako choroby mózgu, model NIDA, ayahuasca, Santo Daime, sprawczość
Kontakt: z.sadowska(at)iaepan.edu.pl

Charakterystyka projektu

Projekt bada, czym mogą stawać się substancje psychoaktywne w różnych kontekstach społecznych; w jaki sposób poprzez określone praktyki stabilizowane są one jako leki, narkotyki lub sprawcze, ożywione byty. Analizie poddano pytanie, czy substancja o tej samej strukturze chemicznej może wytwarzać różne formy istnienia w zależności od relacji, w jakie wchodzi z ludźmi i innymi aktantami. Badania terenowe, stanowiące podstawę projektu, zostały przeprowadzone w trakcie rocznego pobytu badaczki w Brazylii. Obserwacje dotyczyły praktyk społecznych związanych ze spożyciem napoju wytwarzanego z Banisteriopsis caapi i Psychotria viridis, znanego lokalnie pod wieloma nazwami, m.in. Daime, Uni, Nixi Pae, Vegetal czy Ayahuasca. Projekt ukazuje, że "ayahuasca" nie stanowi jednej, esencjonalnie zdefiniowanej substancji, lecz materializuje się jako różne byty w zależności od relacji i kontekstów społecznych.

Publikacje powstałe na podstawie projektu

2019 – Between the Substance Agency and the User’s Control. Drug Use among Drug Users in Warsaw, Ethnologia Polona, 39:2018/2019

2022 – In Becoming. The Relationality of Psychedelic Substances, Etnografia Polska, 6:2022

2023 - Trzeźwość, Vegetal i świat iluzji (Sobriety, Vegetal and the World of Illusion), Praktyka Teoretyczna, 1:2023 (forthcoming)

2025 - Expanding Sobriety, w: P. Sjöstedt-Hughes i in. (red.) Breaking Convention: Musings and Meditations on Psychedelia (London: Strange Attractor Press), s. 100–108

Publikacje w recenzji

“Ayahuasca” Tales: Magic, Decolonization, and Strategies of Survival

Força (Power) and “Ayahuasca” Multiplicity