Zainteresowania badawcze

Archeologia historyczna, historia architektury średniowiecza i nowożytności. Badania kastellologiczne, problematyka rozwoju architektury rezydencjonalno-obronnej na ziemiach polskich, w tym zwłaszcza szeroko rozumiane badania nad rezydencjami monarszymi w ujęciu archeologiczno-architektonicznym, artystycznym i społecznym. Archeologia i architektura zamków i dworów Polski Centralnej, ziemi sandomierskiej oraz Mazowsza. Problematyka konserwatorska: doktryna a praktyka, zagadnienia architektoniczne i budowlane oraz funkcjonalne w kontekście aktualnych rewitalizacji zamków i dworów. Badania nad kulturą szlachecką i ziemiańską 2. połowy XVIII - 1. poł. XX w. i jej spuścizną, przede wszystkim w strefie Nadpilicza.

Wybrane publikacje

Monografie

• Olszacki T. (2013). Zamek królewski w Sieradzu. Dzieje-badania-architektura, Sieradz.
• Machajewski H., Olszacki T., Wyrwa A. M. (2014). Dzieje Wielenia do czasów wczesnonowożytnych (XVI w.), Wieleń.
• Olszacki T., Różański A. (2015). Zamek w Gołańczy. Dzieje i architektura od połowy XIV po schyłek XVIII stulecia, Gołańcz.
• Olszacki T., Różański A. (2018). Góra Zamkowa w Wyszogrodzie. Mazowiecki ośrodek władzy od XIII do końca XVIII wieku, Poznań.

Artykuły w czasopismach

• Lechowicz Z., Olszacki T.( 2006-2007). Wyniki badań archeologicznych kaplic św. Antoniego i św. Rocha w Łodzi-Łagiewnikach, „Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne” 10, 423-449.
• Olszacki T. (2008). Zamek w Besiekierach – wybrane elementy zabudowy w świetle źródeł pisanych, ikonograficznych i nowych badań terenowych, „Rocznik Łódzki”  55, 157-173.
• Olszacki T. (2008). Mandragora w kolegiacie opatowskiej, „Biuletyn Historii Sztuki” 70, 177-185.
• Olszacki T. (2010). Hrad v městě Koło na pozadí problematiki staveb pravděpodobně založenych Přemyslovci v Polsku, „Castellologica Bohemica” 12, 69-77.
• Olszacki T. (2011). O trzech zamkach ziemi dobrzyńskiej w piętnaście lat później, „Rocznik Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej w Rypinie” 2, 119-152.
• Olszacki T., A. Różański A. (2011). Zamek w Gołańczy na Pałukach w świetle nowych badań (sezony 2009 i 2010), „Wielkopolskie Sprawozdania Archeologiczne” 12, 343-371.
• Kajzer L., Olszacki T. (2011). Zamek w Pyzdrach w świetle badań archeologiczno-architektonicznych, „Fontes Archaeologici Posnanienses”, 47, 255-292.
• Olszacki T. (2012). Średniowieczny zamek królewski w Poznaniu: perspektywy badań i możliwości interpretacji, „Wielkopolskie Sprawozdania Archeologiczne”, 13, 237-259.
• Olszacki T., Lasek P. (2012). Zanim powstała Rzeczpospolita - zamki Królestwa Polskiego w dobie późnego średniowiecza, „ΚΡАЯЗΗΑӮЧЬЯ ЗАПІϹΚΙ”, 8, 61-76.
• Olszacki T., Olejnik J., Serafin J. (2012). Pałac królewski w Szydłowie (tzw. sala rycerska): budowla niedorzeczna czy niezrozumiana?, „Zeszyty Sandomierskie”, 33, 31-39.
• Andrzejewski A., Kajzer L., Olszacki T. (2012). Zamek królewski w Pyzdrach w świetle dotychczasowych badań archeologiczno-architektonicznych. Wstęp do problematyki badawczej, „Wielkopolski Biuletyn Konserwatorski”, 5, 205-216.
• Olszacki T. (2014). Zamek w Pyzdrach, czyli o …formach najwyższej rangi, „Kronika Wielkopolski”, 2 (50), 55-64.
• Łukasik S., Krenz-Niedbała M., Zdanowicz M., Różański A., Olszacki T. (2019). Victims of a 17th century massacre in Central Europe: Perimortem trauma of castle defenders, „International Journal of Osteoarchaeology”, 29 (2), 281-293.
• Olszacki T., Różański A. (2021). Residential tower of the Koło castle in the light of the latest archaeological research, „Archaeologia Historica Polona”, 29, 91-112.
• Piaskowska B., Prarat M., Różański A., Olszacki T., Schaaf U. (2022). The ruins of the castle in Koło in the light if the latest Architectural and archaeological research, and their conservation issues, „Architectus”, 4, 47-58.
• Olszacki T. (2023). Między Hofburgiem a Wawelem. Zamek na wyspie w Ćmielowie w świetle badań archeologiczno-architektonicznych przeprowadzonych w latach 2022-2023, „Rocznik Ostrowiecki”, 3, 15-44.
• Olszacki T. (2024). Culinary Topography of the Castle in Sieradz (Central Poland) in the Early Modern Period (16th Century – 1st Half of the 17th Century), „Fasciculi Archaeologiae Historicae”, 37, 75-92.
• Olszacki T., Różański A. (2025). Model of the Formal and Functional Evolution of a Private Feudal Residence in Late Medieval Poland. Case of the Residences of the Pałuka Family in Northeastern Greater Poland, Fasciculi Archaeologiae Historicae 38, 7-38. https://doi.org/10.23858/FAH38/2025.001
• Olszacki T. (2025). Church-Hospital Complex of the Holy Spirit in Szydłów (Lesser Poland) in the Light of Field Research and Against a Comparative Background, Fasciculi Archaeologiae Historicae 38, 39-64. https://doi.org/10.23858/FAH38/2025.002
• Olszacki T., Różański A. (2025). Fortified Manor House in Danabórz in the Pałuki Region: a forgotten residence of medieval nobility, Wiadomości Konserwatorskie 84, 39-49.

Rozdziały w pracach zbiorowych

• Olszacki T. (2008). Kontynuacja średniowiecznych zwyczajów pątniczych na przykładzie flasz pielgrzymich z przełomu XIX/XX wieku, [w:] Podróżnicy-fundatorzy-święci, pod red. T. Ratajczaka, Poznań, 100-110.
• Olszacki T. (2009). Ostrzeszów, Złotoria i Koło, czyli o poszukiwaniu zależności formalno-funkcjonalnych w zamkach Kazimierza III Wielkiego, [w:] Broń i wojna w dziejach człowieka, pod red. K. Badowskiej, W. Wasiaka, P. Łuczaka, Łódź, 181-195.
• Olszacki T., Pietrzak J. (2009). Architektura zamku, [w:] Zamek w Radzikach Dużych na ziemi dobrzyńskiej, pod red. L. Kajzera, Rypin, 111-128.
• Kajzer L., Olszacki T., Pietrzak J. (2009). Zamek na tle porównawczym, [w:] Zamek w Radzikach Dużych na ziemi dobrzyńskiej, pod red. L. Kajzera, Rypin, s. 129-149.
• Olszacki T. (2010). Kazimierz Wielki jako „książę” europejskiego Trecenta. Szkic do portretu, [w:] Terra Barbarica. Studia ofiarowane Magdalenie Mączyńskiej w 65. rocznicę urodzin, red. A. Urbaniak, R. Prochowicz, I. Jakubczyk, M. Levada, J. Schuster, Łódź-Warszawa, 719-730.
• Andrzejewski A., Kajzer L., Olszacki T. (2010). Pałac w Koniecpolu-Chrząstowie, województwo śląskie, w świetle wstępnych badań archeologicznych, [w:] Badania Archeologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w latach 2007-2008, pod red. E. Tomczaka, Katowice, 239-246.
• Olszacki T. (2011). Rezydencje królewskie prowincji małopolskiej w XIV wieku – możliwości interpretacji, [w:] II Forum Architecturae Poloniae Medievalis, red. K. Stala, Kraków (Czasopismo Techniczne. Politechnika Krakowska 108, z. 7-A),  251-297.
• Kajzer L., Olszacki T. (2011). Mazowieckie zamki w Gostyninie i Sochaczewie na tle problematyki zamków starościńskich Krzysztofa Szydłowieckiego, [w:] Fundacje kanclerza Krzysztofa Szydłowieckiego. Z dziejów budownictwa rezydencjonalno-obronnego na terenie dawnego województwa sandomierskiego, pod red. W. Iwańczaka, R. Kubickiego, D. Kaliny, Kielce-Ćmielów, 49-62.
• Olszacki T., Lasek P. (2011). Wieża mieszkalna w Kole i jej problematyka badawcza, [w:] Non sensistis gladios. Studia ofiarowane Marianowi Głoskowi w 70. rocznicę urodzin, Łódź, 601-622.
• Olszacki T. (2012). Zamek w Kole w świetle wyników badań archeologicznych (1977-1983) i nowych interpretacji, [w:] Królewskie miasto Koło. Studia w 650. rocznicę lokacji miasta, pod red. I. Skierskiej, Koło, 105-174.
• Kajzer L., Olszacki T. (2012). Możni i ich wieże, [w:] Zawisza Czarny. Rycerz najsławniejszy i najdzielniejszy, pod red. T. Giergiela, Warszawa, 167-207.
• Andrzejewski A., Kajzer L., Nierychlewska A., Olszacki T. (2012). Badania rezydencji w Koniecpolu-Chrząstowie, województwo śląskie, [w:] Badania archeologiczne na Górnym Śląsku i ziemiach pogranicznych w latach 2009-2010, pod red. E. Tomczaka, Katowice, 123-132.
• Olszacki T. (2013). Kazimierzowskie zamki na Niżu Polskim: próba klasyfikacji, [w:] Interdyscyplinarne badania założeń rezydencjonalnych i obronnych, red. P. Sypczuk, Warszawa („Studia i Materiały Archeologiczne”, suplement 2), 114-141.
• Olszacki T. (2014). Rezydencje Andegawenów po obu stronach Karpat. Wstęp do badań, [w:] Zamki w Karpatach, red. J. Gancarski, Krosno, 45-99.
• Olszacki T. (2015). Zamek w Nowym Korczynie: średniowieczna rezydencja Jagiellonów i jej dzieje budowlane, [w:] Patronat artystyczny Jagiellonów, pod red. M. Walczaka i P. Węcowskiego, Kraków, 161-195.
• Olszacki T. (2017). Ostatnie palatium? Królewski pałac w Szydłowie w świetle najnowszych badań, [w:] Gemma Gemmarum. Studia dedykowane Profesor Hannie Kóčce-Krenz, cz. 2, pod red. A. Różańskiego, Poznań, s. 955-993.
• Olszacki T., Różański A. (2017). Badania terenowe zamków z obszaru Wielkopolski i Polski Centralnej w XXI wieku, [w:] Gemma Gemmarum. Studia dedykowane Profesor Hannie Kóčce-Krenz, cz. 2, Poznań, 995-1048.
• Olszacki T. (2019). Itinerarium Kazimierza Wielkiego – perspektywa kastellologiczna, [w:] Wielkie murowanie. Zamki w Polsce za Kazimierza Wielkiego, pod red. A. Bocheńskiej, P. Mrozowskiego, Warszawa (Colloquia Castrensia, t. II), 31-65.
• Olszacki T. (2019). Średniowieczny zamek królewski w Pyzdrach (w dekadę po zakończeniu badań terenowych), [w:] Wielkie murowanie. Zamki w Polsce za Kazimierza Wielkiego, pod red. A. Bocheńskiej, P. Mrozowskiego, Warszawa (Colloquia Castrensia, t. II), 133-151.
• Lasek P., Olszacki T., Ratajczak T. (2019). Residential Towers in Urban and Suburban Royal and Magnate’s Residences in the Kingdom of Poland between 1300 and 1500, [in:] Urbs Turrita. Urban Towers in Medieval and Renaissance Europe, ed. R. Oram, Donington, 108-119.
• Olszacki T., Różański A., Łukasik S., Krenz-Niedbała M. (2019). Szwedzkie oblężenie zamku w Gołańczy 3 maja 1656 roku w świetle źródeł pisanych oraz badań archeologicznych i antropologicznych, [w:] Residentiae tempore belli et pacis. Materiały do badań i ochrony założeń rezydencjonalnych i obronnych, pod red. P. Laska i P. Sypczuka, Warszawa, 198-225.
• Olszacki T. (2021). Między wieżami – z nowych badań nad początkami zamku szydłowskiego, [w:] Studia z historii i archeologii architektury. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesorowi Zbigniewowi Pianowskiemu w 70. rocznicę urodzin, red. P. Gorazd-Dziuban, P. Kocańda, A. Rozwałka, Rzeszów, 351-376.
• Kuźnicki T., Olszacki T. (2022). Kamieniecka Teresa Berta Nepomucena h. Pilawa (1869-1941), [w:] Radomszczański Słownik Biograficzny, t. III, pod red. G. Mieczyńskiego, Radomsko, 85-86.
• Kuźnicki T., Olszacki T. (2022). Kamieniecki Władysław Cezariusz Konstanty h. Pilawa (1871-1953), [w:] Radomszczański Słownik Biograficzny, t. III, pod red. G. Mieczyńskiego, Radomsko, s. 86-88.
• Olszacki T. (2023). Zamek „górny” w Wolborzu w świetle najnowszych badań terenowych i ich interpretacji (zagadnienia wstępne), [w:] 750-lecie nadania Wolborzowi praw miejskich. Księga pamiątkowa, Łódź, 43-67.
• Olszacki T. (2023). Pałac królewski w Szydłowie – gmach salowy z przełomu XIV i XV w. na tle porównawczym, [w:] Zamki w Polsce u progu nowych czasów. Transformacje i fundacje w XV w., pod red. A. Bocheńskiej i P. Mrozowskiego, Warszawa, 47-75 (Colloquia Castrensia, t. III).

Projekty muzealne i konserwatorskie

• 2014: Koncepcja, projekt i treści merytoryczne dla stacji ścieżki dydaktycznej Park Kulturowy „Wzgórze Zamkowe” w Sieradzu [współautor: Rajski P., partnerstwo: Urząd Miasta Sieradza].
• 2015: Autorstwo „Koncepcji rewitalizacji Pałacu Królewskiego w Szydłowie” przyjętej przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zrealizowanej w ogólnych zarysach podczas działań konserwatorsko-budowlanych w latach 2018-2019.
• 2016: Uczestnictwo (wspólnie z Różański A.) w przygotowaniu pogrzebu 25 ofiar wojny polsko-szwedzkiej (tzw. potopu) wyekshumowanych w 2014 roku z rejonu dziedzińca zamku w Gołańczy, przygotowanie treści merytorycznych towarzyszących pochówkowi, wyznaczenie stosownego w kontekście historycznym i konserwatorskim miejsca lokalizacji mogiły, konsultacja przy projektach płyty nagrobnej [partnerstwo: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu, Wielkopolski Urząd Wojewódzki, Wielkopolskie Muzeum Wojskowe, Urząd Miasta i Gminy w Gołańczy].
• 2018-2020: Koncepcja, scenariusz, autorstwo treści merytorycznych, stała konsultacja podczas realizacji „Muzeum Zamków Królewskich w Szydłowie” [Partnerstwo: Urząd Miasta i Gminy w Szydłowie, Uta S., Pituła K.].
• 2019-2021: Kierowanie projektem grantowym „Dwór i wieś. Przywracanie pamięci” w wyniku którego założono między innymi „Izbę Tradycji Ziemiańskich Pągowa”, prezentującą historię dworu i zamieszkujących go rodzin szlacheckich w zrewitalizowanym wnętrzu z 2 połowy XVIII stulecia [współautorstwo: A. Olszacka, partnerstwo: Lokalna Grupa Działania „Region Włoszczowski”].
• 2022-2023: Koncepcja, scenariusz i treści merytoryczne dla stałej popularno-naukowej ekspozycji posterowej na zamku Świny [współautor: Rajski P, partnerstwo: Zamek Świny Sp. z o.o.].
• 2023: Współprojektowanie i dobór treści dla monumentu upamiętniającego zamek w Wolborzu (makieta-odlew, teksty, dobór artefaktów do mini-lapidarium) [współautorstwo: Krzeszowiec D., Gajda M., partnerstwo: Urząd Miejski w Wolborzu].
• 2023-2024: Stworzenie koncepcji rewitalizacji zamku w Ćmielowie w formie trwałej ruiny zaadaptowanej według zasad klasycznej angielskiej szkoły konserwacji oraz nadzór i udział w pracach konserwatorsko-budowlanych na tym obiekcie [współautorstwo: Chorowska M., Krzeszowiec D., partnerstwo: Zarębscy A. i T. M.]
• 2023-2024: Treści merytoryczne, projekty, analiza i dobór zabytków dla wystawy stałej „Co było przed pałacem? Czyli archeologia sannickiego parku” znajdującej się w Europejskim Centrum Artystycznym im. Fryderyka Chopina w Sannikach [współautorstwo: Paczkowski M., Ściborowska M., Różański A., partnerstwo: Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie, ECA im. F. Chopina w Sannikach].
• 2025: Treści merytoryczne, projekty, analiza i dobór zabytków, konsultacja scenariusza dla wystawy „Arcem Hereditariam. Dzieje zamku w Ćmielowie” w Pałacu Wielopolskich w Częstocicach (Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim) [współautorstwo: Wójcik Ł., Kaptur K., Stępień U.].
• 2025: Udział w Kolegium ds. Rewitalizacji Zamku w Janowcu nad Wisłą [powołanego przez Muzeum Zamek w Janowcu]

Popularyzacja

• Cykl artykułów dotyczących badań archeologicznych oraz wybranych zagadnień historycznych dotyczących Szydłowa, woj. świętokrzyskie, publikowanych na łamach lokalnej gazety „Kurier Szydłowski” w latach 2015-2020.
• Cykl kilkudziesięciu filmów relacjonujących badania archeologiczne „na żywo” oraz związanych z popularyzacją zabytków Szydłowa i zamku Ćmielów, woj. świętokrzyskie, udostępnianych na platformach streamingowych i w mediach społecznościowych (np. #Archeolog w Szydłowie; #PolakwSzydłowie; #Filmowe SzydLove; #Na Zamkowej)
• Założenie i prowadzenie na mediach społecznościowych stron szeroko relacjonujących badania archeologiczne i konteksty historyczno-kulturalne dotyczące badanych obiektów (np. #Szukamy zamku dla Kasztelana. Archeologiczne badania w Sierpcu; #Zamek królewski w Kole).
• Prowadzenie „Izby Tradycji Ziemiańskich Pągowa” i związanej z nią witryny społeczno- kulturalnej #Dwór w Pągowie – woj. łódzkie [współpraca: Olszacka A.]
• Wygłaszanie okolicznościowych prelekcji, dotyczących przede wszystkim badanych zamków, skierowanych do lokalnych środowisk, dzieci szkolnych, młodzieży i przedstawicieli samorządów, często połączonych z organizacją czasowych ekspozycji lub „dni otwartych” podczas prowadzenia badań terenowych.
• Popularnonaukowy wykład "Odsłanianie zaginionego świata, czyli archeologia Zamku Świny" wygłoszony w donżonie Zamku Świny z okazji otwarcia tarasu widokowego na zrewitalizowanej części obiektu (współpraca: Zamek w Świnach, Sp. z o.o.
• Popularnonaukowy wykład terenowy "Opowieści o ruinach szpitala i kościoła św. Ducha" wygłoszony w ruinach zespołu sakralno-szpitalnego w Szydłowie (współpraca: Miejsko-Gminne Centrum Kultury w Szydłowie)
• Popularnonaukowy wykład "Zamek Ćmielów a 'sprawa polska', czyli o wydobywaniu świadomości z bagna" wygłoszony w Dworze Amelii w Rudzie Kościelnej (współpraca: Dwór Amelii, Anna i Tadeusz Zarębscy)
• Wykład popularnonaukowy "Bracia Limbourg i Szydłów" wygłoszony w Jagiellońskim Pałacu Królewskim w Szydłowie (we współpracy z Miejsko-Gminne Centrum Kultury w Szydłowie, Lokalna Organizacja Turystyczna „Czym Chata Bogata” w Staszowie)