Dr Bogumiła Wolska

Ośrodek Badań nad Kulturą Późnego Antyku i Wczesnego Średniowiecza we Wrocławiu

 

b.wolska(at)iaepan.edu.pl

https://orcid.org/0000-0001-8607-557X

https://pan-pl.academia.edu/BogumilaWolska

Zainteresowania badawcze:

Moje zainteresowania badawcze koncentrują się na bioarcheologii. Specjalizuję się w analizie skremowanych szczątków ludzkich, wykorzystując oraz udoskonalając metody osteologiczne, izotopowe (87Sr/86Sr) i spektroskopowe (FTIR). W badaniach dążę do pozyskiwania szczegółowych danych osteobiograficznych zmarłych, a także informacji związanych z ich śmiercią i obrzędowością pogrzebową.

W swojej dotychczasowej pracy naukowej badałam przepalone szczątki ludzkie z różnych kontekstów kulturowych. Najwięcej uwagi poświęciłam jednak społecznościom zamieszkującym tereny dzisiejszej Polski we wczesnej epoce żelaza oraz w młodszym okresie przedrzymskim. Miałam również możliwość przeprowadzenia badań naukowych na szczątkach ludzkich poddanych kremacji eksperymentalnej, które są przechowywane na Uniwersytecie w Coimbrze.

W analizach skremowanych szczątków ludzkich wykorzystuję spektroskopię w podczerwieni z transformacją Fouriera (FTIR), która umożliwia szczegółowy opis zmian termicznych zachodzących w kości pod wpływem wysokiej temperatury. Dane uzyskane tą metodą dostarczają informacji o przebiegu procesu spalania szczątków, umożliwiając lepsze zrozumienie zarówno technicznych aspektów kremacji, jak i jej symbolicznego znaczenia. Pozyskane widma IR w połączeniu z tradycyjną metodą osteometryczną pozwalają również na bardziej precyzyjne określanie płci biologicznej oraz przeżyciowej wysokości ciała zmarłego.

Prowadzę również studia nad pochodzeniem i mobilnością ludności w pradziejach, stosując analizy izotopów strontu (87Sr/86Sr). W badaniach tych szczególnie interesuje mnie poszukiwanie potencjalnych kierunków migracji osób nielokalnych poprzez łączenie wyników analiz izotopowych z danymi archeologicznymi.

 

Wybrane publikacje:

• Wolska, B. (2020). Applying isotopes analyses of cremated human bones in archaeological research – a review. Analecta Archaeologica Ressoviensia 15, 7-16. https://doi.org/10.15584/anarres.2020.15.1
• Wolska, B. (2021). Uwagi na temat masy kości w popielnicowych grobach ludności kultury pomorskiej, jastorfskiej i oksywskiej na Pomorzu, [w:] A. Michałowski, M. Brzostowicz, M. Kaczmarek, A. Strobin (red.), Ze świata dawnych barbarzyńców. Studia pradziejowe i wczesnodziejowe. Księga dedykowana Profesorowi Henrykowi Machajewskiemu z okazji 70. urodzin i 50 lat pracy archeologicznej. Seria Archeologia nr 60. Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 163-179
• Szczepanek, A., Wolska, B., Żelazko, P. (2022). Machów, powiat Tarnobrzeg, stanowisko 20 – analiza antropologiczna i bioarcheologiczne przepalonych kości ludzkich, [w:] W. Poradyło (red.), Cmentarzysko z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza w Machowie (Tarnobrzeg). Biblioteka Muzeum Archeologicznego w Krakowie Tom XI. Kraków, Muzeum Archeologiczne w Krakowie, s. 283-330
• Wolska, B., Vassalo, A.R., Marques, M.P.M., Batista de Carvalho, L.A.E., Gonçalves, D. (2023). Reaching new heights: Testing the performance of metric approaches to estimate stature from burned skeletal remains. Journal of Forensic Sciences 68(1), s. 252-256. https://doi.org/10.1111/1556-4029.15175
• Wolska, B., Gonçalves, D., Dudek, M., Krupski, M., Marjak, J., Belka, Z. (2024). Being „elite” among Goths: multi-proxy analysis of a Roman Period cremation princely grave from Czarnówko (Pomerania, North Poland). Archaeological and Anthropological Sciences 16, 67. https://doi.org/10.1007/s12520-024-01975-w
• Czekaj-Zastawny, A., Przybyła, M.M, Přichystal, A., Rauba-Bukowska, A., Siuda, R., Stefański, D., Szczepanek, A., Trampota, F., Trela-Kieferling, E., Werra, D.H., Wolska, B. (2026). Modlniczka – the first cemetery of the Linear Pottery Culture in Poland in light of interdisciplinary analyses. Praehistorische Zeitschrift. https://doi.org/10.1515/pz-2026-2010

 

Ukończone projekty:

• Projekt NCN Preludium 18 (2019/35/N/HS3/02993) „Interdyscyplinarne studium porównawcze zwyczajów funeralnych ludności kultury pomorskiej, przeworskiej i oksywskiej”

 

Aktualne projekty:

• Projekt NCN SONATA BIS (2024/54/E/HS3/00380; kierownik A. Józefowska-Domańska) “Wzorce Mobilności i Hierarchie Społeczne. Bioarcheologiczne i Chronologiczne Studium Cmentarzyska z Późnej Epoki Brązu i Okresu Halsztackiego w Domasławiu (PL)” – supporting researcher
• Projekt “Cmentarzysko kultury luboszyckiej w Grabicach, gm. Gubin” realizowany w ramach programu Ochrona Zabytków Archeologicznych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – wykonawca

 

Staże:

• Laboratório de Arqueociências (LARC) Património Cultural I.P. w Lizbonie (Portugalia), w ramach projektu NAWA PROM – międzynarodowa wymiana stypendialna doktorantów i kadry akademickiej” (nr PPI/PRO/2019/1/00046)
• Environmental Archaeology Laboratory Centro de Investigação em Biodiversidade e Recursos Genéticos (CIBIO-InBIO) w Lizbonie (Portugalia), w ramach projektu NAWA “Next Generation Global PhDs” (nr BPI/STE/2021/1/00010/DEC/1)

 

Stypendia:

• Stypendium “START” Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej