Informacje o projekcie

Tytuł projektu: Nowe źródła do poznania warsztatu metali kolorowych w kulturze przeworskiej
Numer projektu: DEC/08/X/HS3/01314
Finansowanie: konkurs Miniatura 8
Kierownik projektu: dr Paweł Gan
Jednostka prowadząca projekt: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Słowa kluczowe: archeometalurgia, tygle, okres wpływów rzymskich
Kontakt: p.gan(at)iaepan.edu.pl

Charakterystyka projektu

Kultura przeworska od II wieku p.n.e. aż po wiek V zdominowała południowe i centralne obszary ziem dzisiejszej Polski. Pomimo bogatej literatury przedmiotu wciąż istnieją problemy wymagające lepszego rozpoznania. Takim zagadnieniem, które nie było dotychczas przedmiotem szerokich badań archeometrycznych i nie jest rozpoznane w stopniu porównywalnym do materiałów kultury wielbarskiej czy problematyki starożytnego hutnictwa żelaza na ziemiach polskich jest metalurgia metali kolorowych. Na podstawie znalezisk archeologicznych przyjęło się uważać, że dla ludności tej kultury wiodącym surowcem wykorzystywanym w produkcji ozdób, przedmiotów codziennego użytku było przede wszystkim żelazo. Dlatego warte odnotowania i dokładnego zbadania są wszelkie ślady obróbki metali kolorowych. Dla kultury przeworskiej są to zazwyczaj znaleziska pojedynczych tygli i ich fragmentów. Wyjątkowo odnajdywane są pozostałości form odlewniczych. Na tym tle wyróżniają się częściowo opublikowane stanowiska w Igołomi i Jakuszowicach. Z każdego pozyskano kilkadziesiąt fragmentów tygli, a ponadto półprodukty wyrobów metalowych, blaszki i sztabki surowca. Celem naukowym przedłożonego projektu jest zidentyfikowanie wśród zgromadzonych w muzeach materiałów archeologicznych przedmiotów, które mogą wykazywać związek z obróbką metali kolorowych tj. fragmentów tygli, łyżek, form odlewniczych, punc lub innych narzędzi, a także elementów kanałów wlewowych, sztabek, prętów surowca, półproduktów surowca metalowego czy nieusuniętych śladów produkcji pozostawionych na wyrobach.