W latach 2016-2021 dr Paweł Cembrzyński prowadził w Instytucie grant NCN Fuga "Puste przestrzenie" w miastach średniowiecznych i wczesnonowożytnych w Europie Środkowej"

 Opis

Projekt SONATA BIS 15: Kapitalizm, górnictwo i przemiany środowiska na śląsko-krakowskich złożach rud ołowiu od XII do XVII wieku

Antropocen, okres intensywnego wpływu cywilizacji na środowisko, ma bardzo głębokie korzenie, jednak to rozwój kapitalizmu nastawionego na eksploatację środowiska dokonał znacznych przekształceń społeczno-ekologicznych na globalną skalę. Jednym z laboratoriów wczesnego kapitalizmu było europejskie górnictwo. Nowy projekt szuka odpowiedzi na pytania, jak górnictwo i hutnictwo przekształcały krajobraz osadniczy i środowisko naturalne oraz jaką rolę w tych przemianach odgrywał kapitalizm. Projekt skupia się na obszarach śląsko-krakowskich złóż ołowiu, obserwując przemiany górnictwa, sieci osadniczej, pokrywy leśnej i innych elementów krajobrazu w długim trwaniu od XII do XVII wieku.

Badania łączą archeologię, historię i nauki o środowisku z zaawansowaną analizą przestrzenną. W projekcie wykorzystane zostaną źródła archiwalne, dane archeologiczne, modelowanie GIS, oraz badania geochemiczne. Tak interdyscyplinarne podejście umożliwi pierwszą kompleksową, długoterminową rekonstrukcję krajobrazu górniczego oraz ocenę jego oddziaływania na środowisko.

Porównanie z innymi europejskimi okręgami górniczymi pozwoli osadzić wyniki w szerszym kontekście przemian politycznych i gospodarczych związanych z kształtowaniem się kapitalizmu. W rezultacie projekt uzyska pierwszy taki kompleksowy obraz przekształceń społeczno-ekologicznych obszaru górniczego, pokazując, że głębokie przemiany społeczno-ekologiczne rozpoczęły się na długo przed epoką przemysłową.