• Polski
  • English
  • AA+A++

Przewód doktorski mgr Dominiki Kofel-Lubczyńskiej (nauki humanistyczne, archeologia)

Przewód doktorski mgr. Roberta Żukowskiego (nauki humanistyczne, archeologia)

Przewód doktorski mgr Karoliny Kokory (nauki humanistyczne, archeologia)

Przewód doktorski mgr Karoliny Trusz (nauki humanistyczne, archeologia)

Przewód doktorski mgr Marty Skwirowskiej (nauki humanistyczne, nauki o kulturze i religii – etnologia)

Przewód doktorski mgr Pauliny Florjanowicz (nauki humanistyczne, archeologia)

Przewód doktorski mgr. Krystiana Chrzana (nauki humanistyczne, archeologia)

Wycena wybranych nieruchomości stanowiących własność lub będących się w użytkowaniu Instytutu Archeologii i Etnologii PAN - UZ-36/IAEPAN-22

Rekonstrukcja głównych centrów osadniczych w północnej i zachodniej części gór Lasithi (Kreta) w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza (ok. 3100-900 r przed Chr.)

Informacje o projekcie

 

Tytuł projektu: Rekonstrukcja głównych centrów osadniczych w północnej i zachodniej części gór Lasithi (Kreta) w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza (ok. 3100-900 r przed Chr.): rekonesans archeologiczny, badania topograficzne i wykopaliskowe
Numer projektu: 2020/39/B/HS3/00820 OPUS-20, ed. 39
Kierownik projektu: Krzysztof Nowicki
Jednostka prowadząca projekt: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Słowa kluczowe: Grecja, Kreta, Lasithi, epoka brązu, wczesna epoka żelaza, osadnictwo, Karfi
Kontakt: k.nowicki(at)iaepan.edu.pl

 

Charakterystyka uzyskanych wyników z krótkim opisem, ilustracja

 

Projekt badawczy dotyczył bogatej historii mieszkańców górskiego regionu centralnej Krety, w tym przyczyn gwałtownych zmian w lokalizacji osad w czasie rozkwitu i upadku tzw. cywilizacji minojskiej, od końca neolitu do wczesnej epoki żelaza (ok. 3100-900 przed Chr.). Góry Lasithi, gdzie prowadzono intensywne badania terenowe w ramach projektu, kryją niezwykle interesujące epizody kreteńskiej historii, od początku zasiedlenia, ok. 5000 r. przed Chr., do wyzwolenia z panowania tureckiego w końcu 19. wieku. W przeszłości góry te, otaczające rozległy płaskowyż i wznoszące się na wysokość od 1600 do 2150 m, stanowiły istotną barierę komunikacyjną i czyniły region największą i najludniejszą naturalną fortecą wykorzystywaną jako obszar refugialny w przypadku inwazji na wyspę lub wybuchu konfliktów wewnętrznych. Każda większa, a szczególnie nagła zmiana systemu osadniczego w górach Lasithi odzwierciedlała dramatyczne wydarzenia i procesy, nie zawsze łatwe do uchwycenia w innych częściach wyspy. Chociaż góry Lasithi były wcześniej okazjonalnie badane przez archeologów, to główne elementy osadnictwa wciąż kryją nieznane epizody historii Krety (np. Karfi - ogromne, tylko częściowo odkopane stanowisko refugialne w regionie), lub są całkowicie ignorowane w pracach na temat cywilizacji minojskiej (np. Agioi Apostoli – jedna z najważniejszych osad epoki brązu na Krecie). Realizacja zaplanowanych celów osiągnięta została przez intensywne archeologiczne prace terenowe obejmujące poszukiwanie, chronologiczną i funkcjonalną identyfikację, dokumentację i rejestrację stanowisk archeologicznych, głównie w pasmach północnym i zachodnim gór Lasithi, mocno izolowanych od współczesnych dróg i wiosek. Analiza zebranych w trakcie projektu informacji topograficznych, materiałów powierzchniowych oraz tych uzyskanych z niezwykle ważnych wykopalisk na stanowisku Karfi, była podstawą do wyjaśnienia historycznych okoliczności powstania poszczególnych ośrodków osadniczych, ich rozwoju i upadku. Szczegółowa analiza sekwencji chronologicznej stanowisk pozwala obecnie określić kiedy i dlaczego osady górskie powstały, skąd pochodzili ich założyciele i dokąd się przenieśli po opuszczeniu gór. Seria stanowisk badanych na północnych stokach Lasithi, powyżej dużego ośrodka pałacowego w Malia, rzuca nowe światło na ekspansję Malia na tereny górskie i reakcję na tę ekspansję ze strony miejscowej ludności w okresie ok. 2100-1700 r. przed Chr. Zrozumienie tego procesu jest bardzo ważne dla rekonstrukcji zmian politycznych na całej Krecie w okresie powstania i wczesnego rozwoju ośrodków pałacowych. Podobne znaczenie miały badania topograficzne i analiza materiału archeologicznego stanowisk w rejonie Agioi Apostoloi, we wschodniej części badanego regionu. Również tutaj odkryte zostało jedno z najważniejszych centrów osadniczych z okresu 2100-1450 przed Chr., reprezentujące sekwencję ekspansji i schyłku osadnictwa w wysoko położonym regionie górskim. Do najważniejszych rezultatów niniejszego projektu należy niewątpliwie zaliczyć wykopaliska na obronnym stanowisku Karfi z okresu załamania się cywilizacji minojsko-mykeńskiej ok. 1200 przed Chr. Chociaż Karfi było częściowo odkopane przez archeologów brytyjskich przed II wojną światową to nasze aktualne prace wykopaliskowe nie tylko odsłoniły całkiem nowe aspekty powstania i zniszczenia tej ogromnej osady zamieszkanej przez ok. 1000 ludzi przez okres 200 lat (1200-1000 przed Chr), ale ujawniły inny – zupełnie nieznany – rozdział historii regionu, a wiążący się z wyżej wspomnianym problemem ekspansji wczesnych ośrodków pałacowych w okresie ok. 1800-1700 przed Chr. Karfi i sąsiednie stanowiska obronne badane w ramach projektu dostarczyły nowych informacji, które pozwolą zrozumieć historyczne uwarunkowania wyboru takiego, a nie innego miejsca przy każdorazowym wycofaniu się ludności do rejonów naturalnie obronnych. Rezultaty projektu pozwolą na istotne skorygowanie dotychczasowej interpretacji wielu procesów historycznych, w tym roli krajobrazu górskiego w ewolucji kreteńskiej religii oraz sekwencji wydarzeń związanych z upadkiem cywilizacji mykeńskiej

Lasitha
Lasitha
Lasitha
Lasitha

Ogłoszenie o zamiarze udzielenia zamówienia - Remont dwóch pomieszczeń na poziomie -1 w budynku przy ul. Długiej 24 w Warszawie - UZ-30/IAEPAN/2022